`Ik kom jullie milieuprobleem oplossen'

Zo'n 190 landen praten in Argentinië op de VN-klimaatconferentie over aanpak van het broeikaseffect. Ondertussen probeert een Fries bedrijf in het kader van de handel in broeikasgassen de vuilstort in Buenos Aires te kuisen.

Stevig doorgaan en natuurlijk nooit opgeven. ,,En af en toe gewoon een botte bek opzetten.'' Dankzij die houding heeft volgens Wouter Joustra de Argentijnse overheid uiteindelijk het bedrijf Van der Wiel uit Drachten toestemming gegeven om een enorme vuilstort in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires te zuiveren van schadelijk methaangas.

Eindeloos waren in de afgelopen twee jaar de bureaucratische obstakels die de autoriteiten Joustra voorschotelden. ,,Maar dan belden ze later altijd mijn Argentijnse rechterhand met de mededeling dat er misschien toch nog wel iets te regelen viel...'' Onder de tafel, wel te verstaan. ,,Maar een vijftig jaar oude nuchtere Friese firma als Van der Wiel betaalt geen steekpenningen'', zegt Joustra.

,,Ik zei uiteindelijk: ik ben Hollander en ik kom jullie milieuprobleem oplossen. En het zou toch wel heel raar zijn als uitgerekend jullie als gastheren van de klimaatconferentie geen akkoord kunnen bereiken met een bedrijf dat rotzooi wil opruimen.'' In Argentinië praten 190 landen deze week op de VN-klimaatconferentie over aanpak van het broeikaseffect. En kijk, vorige maand kreeg de Argentijnse vestiging van Van der Wiel toestemming om de driehonderd hectare grote vuilnisbelt van Villa Dominico – langs de snelweg van Buenos Aires naar La Plata – te ontdoen van methaangas.

In februari volgend jaar treedt het zogeheten Kyoto-protocol in werking, waarin internationale afspraken zijn gemaakt over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. Nederland heeft beloofd 6 procent minder uit te stoten dan in 1990. ,,Een deel van die vermindering willen we bereiken door in het buitenland projecten te financieren die de uitstoot van gassen reduceren'', vertelt de Haagse milieu-ambtenaar Ferry van Hagen die in Buenos Aires de klimaatconferentie bijwoont en de stortplaats bezoekt die met Nederlands geld gereinigd gaat worden.

Van een afstandje is die Argentijnse vuilnisbelt een paradijselijk plekje in een grootstedelijke jungle waar 14 miljoen mensen wonen. In een glooiend groen landschap vliegen bonte vogels en grazen zo'n driehonderd koeien. Maar van dichtbij is duidelijk dat de dit jaar wegens stankoverlast gesloten en met modder en gras afgedekte stortplaats geen idyllisch oord is.

Uit in de grond gestopte pijpen walmt gas dat vrijkomt door de afbraak van het afval. Hier en daar zijn enorme poelen van afvalwater: huiveringwekkende bruine smurrie die pruttelt door omhoog borrelend methaangas. Soep van gif.

,,Deze plek is eigenlijk een grote brandbom als er niet goed wordt ontgast'', zegt Joustra. Het methaangas dat hier vrijkomt is 21 keer schadelijker dan kooldioxide. Volgens de Argentijnen ligt er op deze in 1978 geopende stort alleen organisch afval te rotten. maar Joustra heeft zo zijn twijfels. ,,Er zitten autowrakken tussen en wie weet wat nog meer.''

Als proefproject is onder de grond een aantal buizen aangelegd waardoor gas wordt opgezogen. Het eindigt uiteindelijk bij een fakkelinstallatie die het bij een temperatuur van 1.200 graden verbrandt. Op de laatste pijp zit een gasmeter die precies bijhoudt hoeveel er wordt verbrand. ,,Niet voor handelsdoeleinden'', staat in kleine lettertjes op het metertje. Maar het verbranden van gassen is in potentie uitstekende handel.

Van der Wiel verwacht op deze stort de komende jaren 5,5 miljoen kubieke meter gas op te ruimen. De prijs die landen of bedrijven betalen om te voldoen aan hun verplichting de uitstoot van gassen te beperken is zo'n drie euro per kubieke meter. ,,En die marktprijzen zijn stijgende'', zegt Joustra.

Milson Mundim van de Wereldbank uit Washington DC loopt over de stortplaats en maakt foto's van de grootste smerigheden. Zijn bank is in opdracht van Nederland belast met het opkopen van emissierechten. ,,Wij onderhandelen hier over de koop van 2,3 miljoen kubieke meter. Het gaat nu om de details, zoals hoe het toezicht wordt geregeld en welke prijs er wordt betaald'', zegt Mundim. Binnen enkele maanden, verwacht hij, zal de toetsingscommissie die namens het Kyoto-protocol is ingesteld om voorstellen te beoordelen, dit project goedkeuren.

Goedkeuring is aannemelijk omdat het eerste project dat wereldwijd werd goedgekeurd – vorige maand – als `Kyoto-project' een vrijwel identieke onderneming is. Het gaat om een eveneens Nederlands project, gericht op het ontgassen van een vuilnisbelt in Brazilië. Het project is alleen anders omdat het gewonnen methaangas wordt gebruikt om energie op te wekken. In Argentinië is die vervolgstap economisch niet haalbaar, omdat de energieprijzen zo laag zijn dat zo'n vervolginvestering niet rendabel is.

De firma Van der Wiel hoopt dat de vuilstort in Buenos Aires het begin is van een reeks klussen in Zuid-Amerika. ,,Dit project is natuurlijk maar een druppeltje op die hete plaat'', vertelt Joustra. ,,Er zijn op dit continent nog genoeg stortplaatsen op te knappen''.