Foltering in Irak wijdverbreid

De mishandeling van Iraakse gevangenen door Amerikaanse soldaten was wijdverspreid, vond niet alleen plaats in de Abu Ghraib-gevangenis nabij Bagdad en begon vrijwel direct na het begin van de oorlog in Irak.

Dat blijkt uit documenten van het ministerie van Defensie die gisteren zijn vrijgegeven door de marine na een beroep op de Freedom of Information-wet, de Amerikaanse Wet Openbaarheid Bestuur, door enkele burgerrechtenorganisaties. In de naar schatting 10.000 documenten, veelal onderzoeksrapporten en getuigenverklaringen, zijn de de namen van de betrokken soldaten zwartgemaakt.

In een van de documenten wordt beschreven hoe Amerikaanse soldaten jonge Irakezen dwongen te knielen terwijl een van hen een geweer leegde, alsof het ging om een excutie. Anderen gaven gedetineerden elektrische schokken om hen ,,te laten dansen'' en in één geval staken zij een plas oplosmiddel in brand zodat de gevangene die daar stond derdegraadsverbrandingen opliep.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie zegt alle gevallen onderzocht te hebben en zegt dat tien incidenten zijn bewezen. 24 soldaten, voornamelijk van de 1st Marine Division, waren daarbij betrokken, elf van hen zijn door een krijgsraad veroordeeld, vier zaken dienen nog voor de rechter.

In enkele documenten is sprake van executie van gevangenen, maar daarvoor is geen bewijs, aldus de Naval Criminal Investigative Service (NCIS), die veel van de onderzoeken verrichtte. De NCIS onderzocht zeker 19 sterfgevallen en concludeerde dat acht gevangenen terecht waren neergeschoten omdat zij voor gevaar zorgden of probeerden te vluchten.

,,Het feit dat deze zaken zijn onderzocht, onderstreept wat we altijd hebben gezegd, namelijk dat als we overtuigende beschuldigingen hebben van mishandeling, we die serieus nemen en dan onderzoek verrichten'', aldus majoor Michael Shavers, woordvoerder van het Pentagon.

De vrijgegeven documenten tonen vooral dat de mishandeling van Iraakse gevangenen niet beperkt bleef tot de Abu Ghraib-gevangenis nabij Bagdad. In die gevangenis werden Iraakse gedetineerden lichamelijk en seksueel mishandeld door hun bewakers, die hier foto's van namen.