Roald Dahls Vriendelijke Reus is niet echt genoeg

`Joekelgrote geheimen' heeft de Grote Vriendelijke Reus, maar het weesmeisje Sophie weet ze na enig aandringen los te peuteren. Hij vangt dromen en blaast die in de oren van slapende mensbaksels. Gloeigoeie dromen bezit hij, maar ook grijselijke trollenkloppers, en die heb je liever niet.

De GVR van Roald Dahl is het soort verhaal dat tijdens het lezen al gaat leven en als theatervoorstelling geweldig kan zijn. Zeker als de zoetgevooisde, maar ook bedreven actrice Ricky Koole de rol van Sophie voor haar rekening neemt.

In de GVR-bewerking van Bos Theaterproducties is gekozen voor een raamvertelling. Het reuzenverhaal gebeurt niet echt, maar wordt nagespeeld door naamgenoot Sophie en haar vrienden, ter ere van Sophie's verjaardag. Vader (Genio de Groot) is de reus, Sophie is uiteraard het weesmeisje Sophie, haar grote broer en de andere feestgasten nemen alle andere rollen voor hun rekening.

Iedereen speelt met zichtbaar genoegen. Vooral Eva van der Gucht blinkt uit in haar typetjes, zoals reus Bottekraker en stijve lerares Mevrouw Klonkers, die acuut in slaap valt als ze op een speciale manier wordt aangestaard. Voortdurend wordt geschakeld tussen echt en `onecht', waarschijnlijk om de enge grote reuzen voor de jongere kijkers tot aanvaardbare proporties terug te brengen.

Wat zeker voor de pauze opvalt is dat er door het schakelen weinig mogelijkheden blijven om helemaal op te gaan in het verhaal. Elke scène uit het boek wordt aan vroeger of later onderbroken door een vervelende grote broer, de gsm van vader of iets anders reëels. Ook de muziek niet zo goed is. Fons Merkies lijkt zoveel mogelijk jazzakkoorden en modulaties in op zichzelf eenvoudige melodieën te willen stoppen. Omdat vooral Koole zo'n goeie zangeres is, brengt ze de misbaksels nog vrij naturel, maar genieten, laat staan meeneuriën, is onmogelijk.

Wat overblijft is een ensemble dat in grote lijnen het verhaal van De Grote Vriendelijke Reus vertelt, een soort groots aangekleed voorlees verhaal voor het slapen gaan. Op zich natuurlijk fijn, maar van de speelruimte die theater biedt zou meer gebruik gemaakt kunnen worden.

Na de pauze versnelt het tempo en hebben de makers zich meer vrijheden veroorloofd. Om de kinderen van de peuzelende reuzen te redden gaat Sophie bij koningin Beatrix op bezoek en dat leidt tot een groot aantal leuke politieke grappen, die het volwassen publiek ook iets te lachen geven. Als de minister-president bijvoorbeeld in een perscommuniqué het mensetende gedrag van de reuzen veroordeelt, neuzelt hij; ,,Dit is niet de manier waarop wij in dit land met elkaar moeten omgaan.''

Het mooiste moment komt tegen het einde als de feestgangers slapen en een échte Reus opeens het huis van Sophie binnenwandelt. Zelfs al zeggen haar vrienden dat Sophie gewoon een rare trollenklopper heeft gehad, ze gelooft er natuurlijk niets van. Gelijk heeft ze. Een verhaal als De GVR is gemaakt om te geloven. Niet om als een enge droom of een gek fantasietje ter zijde te schuiven.

Voorstelling: De GVR door Bostheaterproducties. Regie: Peter de Baan. Toneelbewerking: David Wood. Vertaling/liedteksten: Sjoerd Kuyper. Muziek: Fons Merkies. Vanaf 8 jaar. Gezien: 12/12 Schouwburg, Amstelveen. Tournee t/m 27/2. Inl. 020-421 1221 of www.bostheaterproducties.nl