Nachtmerrie in een gekkenhuis

De Russische schrijver Michail Boelgakov (1891-1940) mag zich verheugen op veel theatrale belangstelling dit jaar. Frank Castorf bewerkte in Duitsland diens meesterwerk De meester en Margarita tot een vijf uur durend spektakel, het Nederlandse danstheatergezelschap Hans Hof Ensemble pikt uit de thematisch overvloedige roman wat choreograaf/regisseur Andrea Boll interessant vindt. In Morgen Gestorben zijn dat de duivelsbende, de liefde tussen de meester en Margarita, en het gekkenhuis.

Het Hans Hof Ensemble overrompelde de dans- en theaterwereld in 1996 met de briljante voorstelling Der Lauf der Dinge en er zouden nog vier van die unieke, inventieve stukken volgen. Met Geluk (2001) begon de inflatie een beetje toe te slaan. De voorstellingen ontstonden niet meer als vierkoppig collectief, maar lid Andrea Boll (Zwitserland, 1970) werd de regisseur van de groep. De dramaturgie boette daardoor aan kracht in, de ideeën, de verhalen en de regie werden dunnetjes, de humor verdween sluipenderwijs. Eén ding echter bleef als een huis overeind: de vormgeving. Die was vaak vertrekpunt voor choreografische grappen en grollen en ook nu zijn het toneelbeeld van Andreas Denk, het licht van André Pronk en de videotechniek van Martin J. A. Lambeek de sterkste troeven van Morgen gestorben.

In het gekkenhuis lopen vijf heren en één dame (Boll) in badjas rond. Op een wonderschone installatie van schuin oplopende podia rollen, schuiven, vallen en vechten de patiënten, smijten met boeken of maken muziek. Ze zingen een Russisch liedje, een Duits rap-nummertje, kortom, het gekkenhuis kent vreemde, typische Hans Hof-vogels. Als verwijzing naar Boelgakov wordt er op ingenieuze wijze iemand onthoofd en ook de meester en Margarita dansen hun lange liefdesduet.

Wat zich echter onder het podium afspeelt is het interessantst: met een vingercamera die razendsnel bewogen wordt en af en toe stil staat, wordt een nachtmerrieachtige tocht door een maquette van een Russische stad geënsceneerd. Net zoals de animatie-theatergroep Hotel Modern dat doet. Ook in Morgen gestorben is het, hoewel afgekeken, adembenemend.

De voorstelling heeft tal van mooie momenten maar ontbeert toch opnieuw inhoud en een stevige dramaturgie. Andrea Boll herhaalt zichzelf eindeloos als trapezemeisje – afgekeken uit Alain Platels Wolf – zoals meer scènes uit gebrek aan ideeën herhaald en choreografisch uitgesponnen worden. Toch maken de paar goede momenten en vooral de vormgeving van Morgen gestorben een aardige productie.

Voorstelling: Morgen Gestorben, door Hans Hof Ensemble. Gezien: 9/12 in Korzo Theater Den Haag. Tournee t/m mei. Inl. 020-6276582 of www.hanshof.nl