Kamer wil steun bij leen van topkunst

De Tweede Kamer wil dat de overheid voor honderd procent garant staat als musea topstukken uit andere landen willen lenen voor tentoonstellingen. Dat zou een grotere uitwisseling van collecties mogelijk maken.

Dat bleek gisteren tijdens overleg van de Tweede Kamer over de Cultuurnota 2005-2008. Een motie van Dittrich (D66) om de zogeheten indemniteitsregeling aan te passen, kreeg de steun van CDA en VVD, en daarmee een Kamermeerderheid. De verzekeringspremies bij het lenen van topkunst voor tentoonstellingen of bij langdurig bruikleen zijn voor musea nauwelijks nog op te brengen, stelde Dittrich. Als de overheid garant staat in geval van beschadiging of verlies, betekent dat een flinke korting op de premie.

Een nieuwe indemniteitsregeling is juist begin november opgesteld. Deze moet op 1 januari in werking treden. In de nieuwe regeling is de wijze van aanvragen versoepeld en is het deel waarvoor de overheid garant staat verdubbeld van vijf naar tien procent van de waarde van het kunstwerk.

Staatssecretaris Van der Laan (Cultuur) zei dat de situatie daarmee al ,,zwaar verbeterd'' is. Belangenbehartigers de Nederlandse Museumvereniging (NVM) en de Vereniging van Rijksgesubsidieerde Musea (VRM) reageerden vorige maand op de aanpassing met een hernieuwd ,,vurig'' pleidooi voor een garantie van honderd procent. Dat zou ,,meer interessante, internationale tentoonstellingen'' mogelijk maken en musea ,,meer financiële armslag'' geven. Bij volledige garantie hoeft er niet meer verzekerd te worden, zegt de NVM. In de 27 gevallen dat musea sinds 1990 indemniteit kregen betaalden de musea 5,8 miljoen euro. Zonder garantieregeling was er 8,6 miljoen euro nodig geweest.

Een tentoonstelling die aan Nederland voorbij ging, was de Matisse-Picasso-expositie die in 2002 en 2003 Parijs, Londen en New York aandeed, zegt J.W. Sieborgh, zakelijk directeur van het Rijksmuseum. De verzekeringskosten zouden in dat geval ,,1,5 à 2 miljoen'' hebben bedragen.

In Engeland en de Verenigde Staten is het gebruik dat de overheid volledig garant staat, aldus Dittrich. Van der Laan antwoordde dat recent onderzoek heeft uitgewezen dat Nederland in Europa ,,in de middenmoot'' staat. Op initiatief van Nederland is de ,,internationale mobiliteit van collecties'' onlangs in EU-verband aan de orde geweest. Verhoging van die mobiliteit is een belangrijk doel van het beleid van Van der Laan.

In de tekst van de nieuwe regeling wordt overigens terloops opgemerkt dat er nog nooit sprake geweest is van beschadiging of verlies van een kunstwerk en dat de overheid dus nog nooit daadwerkelijk geld heeft moeten uitkeren.

Donderdag stemt de Kamer over alle in de cultuurdebatten ingediende moties en amendementen