`In piemels leg je geen knoop'

Ruim veertig tippelprostituees stonden gisteravond op het toneel van het Rotterdamse Theater Zuidplein. Na de galashow gingen de `koninginnen van de nacht' meteen weer aan de slag.

Af en toe zwaait een van de actrices uitbundig naar een bekende in het publiek. Soms smoort de voorstelling in onverstaanbaar gemompel, gaat een verkeerde geluidsband van start, of moet een wankelende artieste met zachte hand richting coulissen worden geduwd. Kleine smetten op een verder vlekkeloos verlopende theateravond.

Met hulp van een groep professionele artiesten hebben veertig tippelprostituees gisteravond in een uitverkocht Theater Zuidplein in Rotterdam voor de vierde keer een `galashow' verzorgd. De zeshonderd toeschouwers beloonden de vrouwen na de twee uur durende voorstelling met een staande ovatie.

De Koninginnen van de Nacht, negen zingende vrouwen van de tippelzone in Rotterdam, brachten een aantal nummers van hun cd Tippelhits, 16 hoogtepunten van de Keileweg. Sommige vrouwen verschenen ook alleen op het toneel. Zo liet Emmy in `Toen ik jong was' horen, hoe goed ze had leren zingen op de christelijke lagere school in Suriname. Fatima declameerde een lied voor haar dochtertje (,,een goede moeder word ik niet''), en Annette bracht vol overgave `Meisje', een lied voor collega Jacqueline die half oktober in de haven werd vermoord. Diverse toeschouwers maakten gebruik van de pakjes tissues die met het programmaboekje waren uitgedeeld.

Koninginnen van de Nacht is een project opgezet door de Rotterdamse columniste Carrie en haar man Gerard Jansen. Om de veelal dakloze en verslaafde tippelprostituees uit hun isolement te halen, gingen zij drieënhalf jaar geleden met hen dansen, zingen en acteren. Een door Paul de Leeuw gepresenteerde muzikale modeshow betekende in december 2001 de eerste van een reeks optredens tijdens festivals en congressen, op scholen en in buurtcentra. Tal van bekende artiesten verleenden belangeloos hun medewerking aan de shows. Van de opbrengst van de concerten gaan de Koninginnen naar de tandarts en kopen ze abonnementen voor het openbaar vervoer.

Met de voorstelling van gisteren beëindigden de Jansens hun samenwerking met de Koninginnen. Carrie: ,,Mijn adressenboek is leeg, ik weet niet welke artiesten ik nog kan uitnodigen.''

Ze is ook een beetje moegestreden. Haar verzet tegen de plannen van de gemeente om de Keileweg volgend jaar te sluiten, haalde weinig uit. ,,De politiek is weerbarstig en ik was naïef. Ik dacht echt dat de gemeente een oplossing wilde voor het probleem van de tippelprostitutie. Maar onze voorstellen zijn steeds van tafel geveegd. Meer dan honderd architecten hebben plannen bedacht voor een alternatief eroscentrum. Er is niet eens naar gekeken.''

Kortzichtig en dom, noemt de columniste het gemeentebeleid. ,,Op de Keileweg komen elke dag drieduizend auto's. Zeshonderd mannen gaan tot consumptie over, 150 willen er zonder condoom. En dan zegt de gemeente dat die meiden psychisch gestoord zijn. De tippelzone sluiten zonder een nieuwe hoerenwijk of eroscentrum te bieden, is dom. In piemels leg je geen knoop. Over twee jaar heeft iedereen spijt, net als na het verdwijnen van de prostitutie op Katendrecht. De overlast in de stad zal toenemen, de positie van de meisjes wordt slechter, en we verliezen de medische controle.'' Op de Binnenweg wordt al weer getippeld, zegt ze.

Na de voorstelling presenteerde Carrie de resultaten van een enquête die zij samen met twee hulpverleners hield onder de prostituees van de Keileweg. Over de plannen om de huizen voor dakloze prostituees te vervangen door internaten waar gedwongen moet worden afgekickt, is met alle betrokkenen gepraat behalve met de vrouwen zelf, staat in de inleiding van het `woonmanifest'.

Van de 150 Rotterdamse tippelaarsters vulden 38 het vragenformulier in. Een meerderheid van de vrouwen blijkt niets te voelen voor gedwongen afkicken. Bijna allen willen een nieuwe beveiligde tippelzone. Gerard Jansen, oud-hulpverlener, is niet verbaasd: ,,Vrouwen die tien, twintig, soms dertig jaar verslaafd zijn, stappen na zes weken behandeling niet van hun oude levenswijze af. Het Utrechtse model, waarbij de vrouwen onder toezicht kunnen blijven werken, is veel verstandiger.''

Aan het eind van de voorstelling nodigt Carrie de toeschouwers uit om de Koninginnen in de foyer te komen feliciteren met hun optreden. Het theatercafé puilt even later uit. Maar na twintig minuten is er geen Koningin meer te bekennen. ,,Naar de dealer'', weet Carrie. En daarna door naar de tippelzone. ,,Voor de dakloze meisjes is dat de enige plek waar ze vroeg terecht kunnen. De opvanghuizen gaan 's morgens pas om zeven uur open.''