Een complete aanvaller in spoor Blochin en Belanov

Andrei Sjevtsjenko is Europees voetballer van het jaar. De 28-jarige Oekraïener van AC Milan kreeg de voorkeur boven de Portugees Deco en de Braziliaan Ronaldinho van Barcelona.

Met de felicitaties van Leonid Koetsjma. De aftredende president van Oekraïne stuurde gisteren een gelukstelegram naar zijn landgenoot Andrei Sjevtsjenko, die zich nooit openlijk over de politieke situatie in zijn vaderland heeft uitgesproken. Afgelopen weekeinde kreeg de Oekraïense bokser Vitali Klitschko geen gelukstelegram van de president, nadat hij in Las Vegas met succes zijn wereldtitel in het zwaargewicht had verdedigd. Klitschko steunt presidentskandidaat Viktor Joesjtsjenko van de oppositie en is daarom niet geliefd bij de heersende macht in Kiev.

Sjevtsjenko, gisteren door het gerenommeerde blad France Football uitgeroepen tot Europees voetballer van het jaar, is van onbesproken gedrag in Oekraïne. De populairste sportman van het land heeft zijn arme jeugd in het communistische bolwerk Dvirkivsjtsjina ingeruild voor het mondaine leven in het Italiaanse modecentrum Milaan. Als jong talent van Dinamo Kiev had hij nog boeken van Alexandre Dumas op zijn nachtkastje liggen. Als ervaren vedette van AC Milan houdt de wandelende modepop – hij is model bij Armani en ontmoette in die functie zijn Amerikaanse echtgenote – zich tegenwoordig bezig met golf, skiën en andere uitingen van het kapitalisme. In vroegere interviews zei hij aanhanger van het socialisme te zijn.

Sjevtsjenko is de derde speler uit Oekraïne die de Ballon d'Or kreeg overhandigd; de eerste sinds de onafhankelijkheid van de voormalige Sovjet-staat. Zijn landgenoten Oleg Blochin (1975) en Igor Belanov (1986) gingen hem voor. Deze aanvallers speelden ook voor Dinamo Kiev, de kweekvijver van voetbaltalent en de leerschool van de onvolprezen trainer Valeri Lobanovski. Deze kettingroker leidde de nationale topclub in drie verschillende tijdperken naar de Europese top. Hij was de ontdekker van Sjevtsjenko, hoewel daar geen kennersoog voor nodig was.

Sheva vormde bij Dinamo Kiev tussen 1994 en 1999 een gevaarlijk spitsenkoppel met Sergei Rebrov. Twee pijlsnelle aanvallers die elkaar in de counter bijna blindelings konden vinden. Rebrov is na vele omzwervingen in de vergetelheid geraakt. Sjevtsjenko is sinds zijn komst bij AC Milan - dat hem in 1999 voor 25 miljoen dollar aantrok – uitgegroeid tot een wereldster. Hij moest bij de rossoneri de Nederlandse publiekslieveling Marco van Basten doen vergeten en is daar gezien het aantal doelpunten in geslaagd. Il Divino (De Goddelijke) scoorde in zes seizoenen al 147 keer voor de roodzwarte brigade. San Marco bleef bij zijn gedwongen afscheid in 1994 steken op 124 treffers.

Sjevtsjenko, die bij zijn eerste kennismaking met Van Basten nog bibberde van bewondering, heeft zich in de Serie A dezelfde sterrenstatus aangemeten als zijn voorbeeld. Hij leidde AC Milan naar de Italiaanse titel, de Italiaanse beker en was in 2003 matchwinnaar in de strafschoppenserie van de finale van de Champions League tegen Juventus. Sjevtsjenko was vorig seizoen dan ook teleurgesteld, toen niet hij maar de Tsjech Pavel Nedved tot beste voetballer van Europa werd uitgeroepen. Hij verdiende naar zijn zeggen dezelfde waardering als Van Basten, die de `Gouden Bal' drie keer won. ,,Die trofee kun je wel vergeten, hield ik mezelf voor'', blikte hij gisteren terug tijdens de huldiging in Parijs.

Sjevtsjenko, in zijn jeugd ook een talentvolle ijshockeyer, is een veelzijdige voetballer zonder gebreken. Hij is snel en slim, hij kan koppen en kogelen, hij is technisch goed onderlegd. Zijn grootste kracht zit volgens zijn Italiaanse ploeggenoot Paolo Maldini in zijn hoofd. ,,Andrei heeft net als Van Basten innerlijke rust. Ze spelen allebei golf, dat is niet toevallig. Rust en toewijding kenmerken de echte kampioenen.''

Sjevtsjenko heeft de pech dat hij nog nooit een eindronde van een groot landentoernooi heeft gespeeld. Oekraïne wist zich nimmer voor een EK of een WK te plaatsen, ondanks zijn 26 doelpunten in 57 interlands. In het kwalificatietoernooi voor het WK in 2006 scoort hij weer aan de lopende band. Dankzij Sjevtsjenko gaat Oekraïne in de poule met Turkije en Denemarken stevig aan de leiding. ,,Op het WK Duitsland ben ik er bij'', voorspelde hij gisteren.