Basescu wil rechtse regering Roemenië

Traian Basescu, de zondag tot president van Roemenië gekozen oppositieleider, heeft de strijd tegen de corruptie en het lidmaatschap van de EU tot ,,absolute prioriteit'' verklaard. Hij zei gisteren ook te willen regeren met een centrum-rechtse regering, en niet met de sociaal-democraten die de grootste partij in het parlement zijn.

Basescu kreeg volgens de definitieve uitslag van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen van zondag 51,23 procent van de stemmen. De grote favoriet, de sociaal-democratische premier Adrian Nastase, bleef steken op 48,77 procent. Nastase gaf gisteren nog voor de einduitslag bekend was zijn nederlaag toe. Net als vertrekkend president Ion Iliescu – die de sociaal-democratische PSD gaat leiden – feliciteerde hij Basescu.

Basescu zei dat hij een regering wil vormen die in staat is de toetreding tot de Europese Unie te voltooien. Vorige week zei Basescu de officieel voltooide onderhandelingen met de EU over de toetreding te willen heropenen, omdat hij het niet eens is met het door de regering-Nastase bereikte resultaat. Daar zei hij gisteren niets meer over. Roemenië, zei hij, ,,moet voldoen aan de verlangens van de Unie''. Hij beloofde harde actie tegen de armoede en beschreef de corruptie als ,,een ware bedreiging voor het land''. De strijd tegen de corruptie is ,,mijn topprioriteit'', aldus de nieuwe president. Hij beloofde staatsinstellingen te bevrijden van politieke bemoeienis en hen ,,aan het werk te zetten ten behoeve van de burgers. De politie, de openbare aanklagers en de rechters zullen hun werk doen.''

De sociaal-democraten hopen, ondanks de nederlaag van Nastase, alsnog een regering te kunnen vormen in het nieuwgekozen parlement. Hun kandidaat voor de functie van premier, Mircea Geoana – nu nog minister van Buitenlandse Zaken – zei gisteren dat de PSD niet bereid is in de oppositie te gaan. ,,We zetten een door de PSD geleide regering door, zoals gepland.'' Vertrekkend premier Nastase bood Basescu gisteren samenwerking aan. Maar de komende president maakte duidelijk dat hij wil aansturen op een centrum-rechtse regering onder leiding van zijn eigen coalitie Rechtvaardigheid en Waarheid (DA), een combinatie van de Democratische Partij en de Nationale Liberale Partij.

Diverse partijen die tot nu toe met de PSD verbonden waren of hadden geopteerd voor een coalitie met de PSD, hebben gisteren laten weten bereid te zijn met de DA in zee te gaan. Dat geldt op de eerste plaats voor de partij van de Hongaarse minderheid, de UDMR. Maar het geldt ook voor de kleine Humanistische Partij (PUR), die bij de recente parlementsverkiezingen met de PSD een gezamenlijke kieslijst vormde maar gisteren liet weten zich als `onafhankelijk' te beschouwen. Als deze partijen een coalitie van Basescu's DA vormen, komt een centrum-rechtse regering dichterbij. De DA heeft gisteren herhaald in geen geval in zee te gaan met de extreem-nationalistische en xenofobe Groot-Roemenië Partij (PRM), die haar gemakkelijk aan een meerderheid zou kunnen helpen. De Verenigde Staten en de Europese Unie zijn fel tegen regeringsdeelname van de PRM.