Turkse premier: geen gebaar richting Cyprus

De Turkse premier, Recep Tayyip Erdogan, zal niet ingaan op een verzoek van de Europese Commissie om nog voor de Europese top van 17 december een stap te zetten in de richting van erkenning van Cyprus. Tijdens die top beslissen de regeringsleiders van de Europese Unie of de onderhandelingen over de toetreding van Turkije kunnen beginnen.

Volgens een Turkse diplomaat in Brussel heeft Commissievoorzitter Jose Manuel Barroso ,,de verwachting uitgesproken dat Turkije voorafgaand aan de top een gebaar maakt met betrekking tot Cyprus''. Maar de diplomaat zei dat Erdogan ,,geen verdere stappen zal zetten in de richting van Cyprus''. Volgens hem mag Cyprus geen onderwerp zijn bij het besluit om al dan niet met Turkije te onderhandelen over toetreding.

Turkije viel in 1974 Cyprus binnen, in reactie op een door Griekenland geïnspireerde coup, en bezette het noordelijke deel van het eiland. Daar heeft Turkije zo'n 35.000 militairen gestationeerd sinds de Turks-Cyprische leider Rauf Denktas in 1983 de Turkse Republiek van Noord-Cyprus uitriep. Die is alleen door Turkije erkend.

In mei van dit jaar werd officieel heel Cyprus, maar de facto alleen het zuidelijke, Griekse deel van het eiland lid van de EU. Volgens de Turkse diplomaat in Brussel ,,verdient'' Grieks-Cyprus geen Turks gebaar,omdat de Grieks-Cyprioten in een referendum vlak voor de toetreding een vredesvoorstel afwezen van VN-chef Kofi Annan. Een ruime meerderheid van de Turks-Cyprioten steunde het voorstel wel.

De Grieks-Cypriotische president Tassos Papadopoulos distantieerde zich gisteren van geruchten dat Cyprus een veto zal uitspreken over het openen van toetredingsonderhandelingen als Turkije Cyprus niet erkent. ,,Niemand in Europa spreekt over een veto'', aldus Papadopoulos, die overigens eerder wel dreigde met een veto. ,,Er wordt gepraat over de voorwaarden waaraan Turkije moet voldoen om lid te worden.'' Veel politici achten officiële erkenning van Cyprus door Turkije onnodig, omdat daarvan in feite al sprake is als de onderhandelen met de EU – inclusief Cyprus – van start gaan.

Commissievoorzitter Barroso gelooft in ,,een positieve uitkomst'' voor Turkije op de top van volgende week. Uit een opiniepeiling die in opdracht van de Commissie in de EU-lidstaten is uitgevoerd, blijkt dat een kleine meerderheid voor verdere uitbreiding van de Unie is. In Frankrijk (38 procent), Duitsland (36 procent) en Oostenrijk (28 procent) ligt dat aantal beduidend lager. De vraag had niet specifiek betrekking op Turkije, maar ook op kandidaatlidstaten Bulgarije en Roemenië.