Van het putje naar een chique straat

Het plan om in een woonbuurt tegenover het station in Zwolle een daklozenopvang te herbergen, stuit op veel protest. ,,Er lag pas al een zwerver in mijn portiek.''

De Terborchstraat is een statige straat in het centrum van Zwolle waar makelaars en financiële dienstverleners kantoor houden, te midden van chique herenhuizen die nog als woning worden gebruikt. Hier liep afgelopen week een actie van bewoners tegen de geplande opvang van daklozen in hun ,,cultureel waardevolle straat'' uit de hand. Huizen waren massaal `te koop' gezet en rondom de beoogde opvanglocatie, een leegstaand kantoorpand, waren hekken geplaatst om te verbeelden hoe het is om `gekooid' te wonen.

Maar de hekken werden enkele uren later door gekrenkte daklozen weer verwijderd. Zij vatten de afbeeldingen van pistolen, spuiten en drankflessen op een spandoek op als een provocatie. Ze dreigden verhaal te halen tijdens een discussiebijeenkomst gisteravond in het wijkcentrum. Zover kwam het niet, omdat de daklozen ,,dringend'' was geadviseerd weg te blijven en het actiecomité zijn excuses had aangeboden. ,,We zijn soms wat ongenuanceerd, maar dat komt omdat we tot dusver niet op basis van argumenten hebben kunnen discussiëren'', zegt bewoner F. Zijlstra, die namens het actiecomité in een overvolle zaal van het wijkcentrum nogmaals het boetekleed aantrekt.

Dat tot dusver geen inhoudelijk debat heeft plaatsgevonden, is in de ogen van de actievoerders de schuld van de woningcorporaties. Zij hebben als initiatiefnemers onvoldoende duidelijk kunnen maken waarom De Herberg, zoals de particuliere opvang genoemd wordt, juist in de Terborchstraat moet komen. ,,Er is nauwelijks een slechtere keuze denkbaar'', vindt het actiecomité. En ook de gemeente, die zich volgens de bewoners te weinig druk maakt over de gevolgen voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt, moet het ontgelden. Het Zwolse college van B en W veegde vorige week 220 bezwaren tegen de wijziging van het bestemmingsplan van tafel.

Zonder er van tevoren ruchtbaarheid aan te geven hebben de Zwolse woningcorporaties het afgelopen voorjaar een leegstand kantoorpand in de straat gekocht, met de bedoeling er 32 daklozen op te vangen: uitgeprocedeerde asielzoekers, verslaafden, ex-gedetineerden, psychiatrische patiënten en andere daklozen die geen gebruik kunnen of willen maken van de bestaande opvangmogelijkheden. Het Herberg-concept is gericht op resocialisatie; de bewoners moeten doorstromen naar andere instellingen of terugkeren naar een reguliere woning.

Tot dusver vond deze problematische groep daklozen provisorisch onderdak in containers en schaftketen achter de WRZV-sporthallen in Zwolle, maar de gemeente gedoogt deze situatie niet langer. Met hulp van de woningcorporaties, die het als hun taak zien deze groep daklozen te helpen, moeten de bewoners verhuizen van `het putje van Zwolle' naar de chique Terborchstraat.

Maar veel bewoners in de Stationsbuurt vrezen overlast. De ,,explosieve mix'' van drugs- en alcoholverslaafden en psychiatrische patiënten staat hier volgens het actiecomité garant voor. Bovendien voorspellen de tegenstanders dat de nabijheid van het station en de chique uitstraling van het pand een aanzuigende werking zullen hebben. ,,Er lag vorige week al een zwerver in mijn portiek'', zegt een bewoonster.

De woningcorporaties doen dit af als koudwatervrees. Er zal geen extra toestroom zijn, omdat corporaties in de regio hebben afgesproken bij huisuitzettingen `problematische' huurders van elkaar over te nemen. En de overlast moet beteugeld worden door een beheersplan, dat in samenwerking met de gemeente, politie en de buurt moet worden opgesteld. Eén van de uitgangspunten is dat drugs- of alcoholgebruik in De Herberg niet getolereerd wordt. Maar waarom is dat beheersplan er na een halfjaar nog niet? En wat gebeurt er op straat? De bewoners willen antwoorden. De buurt met parkeergelegenheden en kleine doorgangen achter en tussen de vrijstaande panden is in hun ogen nu al een `broedplaats' voor criminaliteit.

,,Jullie willen ons niet vanwege de waardedaling van de woningen'', roept dakloze Abel. ,,Ik zie er toch normaal uit'', zegt hij uitdagend. ,,Wij veroorzaken geen overlast maar door het verzet van jullie worden we wel pissig. Wij willen alleen rust, tussen de mensen wonen. In de Terborchstraat voelen we ons veilig.''

Geef de daklozen een kans, houdt ook directeur E. Veenstra van woningstichting SWZ de aanwezigen voor. Maar de tegenstanders weigeren de beoogde nieuwe buren het voordeel van de twijfel te geven. Het gaat hen niet om het geld, zo bezweren ze, maar om behoud van het leefklimaat. Verwezen wordt naar ervaringen in andere plaatsen, zoals Ede, waar de opvang van daklozen nabij een station heeft geleid tot overlast. Waarom zou het in Zwolle dan wel lukken de problemen beheersbaar te houden?

De woningcorporaties schermen met Groningen, waar een opvang in de binnenstad ,,prima functioneert''. ,,Als je er niet in wilt geloven, dan overtuig je niemand'', vat G. Teunis, directeur van een woningcorporatie en betrokken bij de opvang in de WRZV-hallen, de discussie samen. Dinsdag praat de gemeenteraad over het plan, waarna in januari een definitief besluit moet worden genomen. Als dat gebeurt zonder goede onderbouwing en een onafhankelijk onderzoek naar de locatiekeuze, stappen de bewoners naar de rechter, zo kondigden zij gisteravond aan.