Van der Vaart zit muurvast bij Ajax

Trainer Koeman heeft speler Van der Vaart gisteren zijn aanvoerdersband afgenomen na zijn werkweigering voor Ajax-Bayern München.

Bij het zoveelste binnenbrandje bij Ajax was gisteren de aanvoerdersband onderwerp van discussie. De 21-jarige Rafael van der Vaart was sinds vorig seizoen captain, gisteren werd hij door zijn trainer uit deze functie ontheven. De 31-jarige Thomas Galásek is de nieuwe leider, zoals hij dat een paar jaar geleden ook al was bij Ajax. Gezien het leeftijdsverschil lijkt de keuze voor de Tsjech niet meer dan logisch. En toch kan de kwestie rond de aanvoerdersband verregaande gevolgen hebben. Een tussentijds vertrek van de afgezette leider bijvoorbeeld.

Van der Vaart weigerde woensdag in het belangrijke Champions League-duel tegen Bayern München als `hangende' linksbuiten te spelen. De teleurgestelde trainer van Ajax besloot vervolgens de Roemeen Nicolae Mitea op te stellen en zijn aanvoerder alleen als invaller te laten opdraven. Na afloop beet de boze Ronald Koeman op zijn lippen. ,,Een voetballer moet altijd willen spelen. En een aanvoerder heeft een voorbeeldfunctie.''

Van der Vaart voelt zich te goed voor de positie van hangende linksbuiten waarin hij ook naar eigen zeggen snelheid tekort komt. Hij ziet zichzelf meer als linkshalf of schaduwspits en moet zich daarop volgens de bondscoach gaan concentreren. Zijn gesprekken met Marco van Basten moeten een verademing zijn geweest voor de jonge speler die zich bij Ajax vaak ondergewaardeerd voelt en een zakelijke relatie met de clubcoach onderhoudt. Het is niet de eerste keer dat het tweetal botst. Vorig seizoen werd Koeman door Van der Vaart een gebrek aan vertrouwen verweten. Dat conflict werd met een goed gesprek opgelost.

Van der Vaart wil geen speelbal van Koeman zijn, die zijn multifunctionele kwaliteiten onderkent en hem door het halve elftal laat zwerven. Als linkshalf is hij op dit moment de mindere van zijn maatje Wesley Sneijder, die volgens de trainer ,,completer in de omschakeling is''. En de positie van schaduwspits werd tegen Bayern op tactische redenen helemaal niet ingevuld.

,,Was ik vier jaar geleden maar niet zo goed begonnen'', sprak de openhartige Van der Vaart twee maanden geleden in Voetbal International. Hij doelde op de torenhoge verwachtingen die hij in de tussentijd niet heeft kunnen waarmaken. Hij debuteerde op 17-jarige leeftijd in de hoofdmacht van Ajax en maakte indruk met zijn spelinzicht én balbehandeling. Hij was een aanvallende middenvelder die aan de lopende band scoorde. De zoon van een woonwagenbewoner werd een beetje voorbarig vergeleken met illustere voorgangers als Johan Cruijff en Marco van Basten. Er verscheen zelfs een biografie die overigens meer weg had van een hagiografie.

Na vier jaar is de conclusie gerechtvaardigd dat de carrière van Rafael van der Vaart in het slop zit. Hij verspeelde op het EK zijn basisplaats in Oranje en zijn spel bij Ajax is al twee jaar beneden de maat. Hij probeerde dit seizoen met hard werken zijn chronische vormcrisis te overwinnen, maar een speler met zijn kwaliteiten moet het niet hebben van opgestroopte mouwen. In fysiek opzicht komt hij nog tekort – krachttrainingen waren nooit aan hem besteed – en in mentaal opzicht mist hij de over-mijn-lijk-mentaliteit van bijvoorbeeld Cruijff en Van Basten.

Zo raakt de gevoelige speler behoorlijk van slag door de aanhoudende pesterijen van vijandelijke supporters. Hij wordt bij herhaling in verband met zijn relatie met het tv-sterretje Sylvie Meis die tijdens uitwedstrijden voor `hoer' wordt uitgemaakt. Een ander struikelblok vormden zijn ruzies met Zlatan Ibrahimovic, die het bij Ajax in de kleedkamer voor het zeggen had en zijn aanvoerder schoffeerde. De Zweed is intussen vertrokken naar Juventus.

Van der Vaart heeft een doorlopend contract bij Ajax. ,,Opgeven zit niet in mijn karakter'', antwoordt hij steevast op vragen over een mogelijk vertrek. Hij zegt een transfer met goed voetbal te willen afdwingen en beseft dat hij nog een lange weg te gaan heeft. Zijn gedroomde transfer naar Barcelona is verder weg dan ooit. Het is maar de vraag of hij zondag tegen Vitesse mag meespelen bij Ajax.