Besmettelijke fantasiewereld

In het Woord vooraf op zijn zeventiende-eeuwse ridderroman De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha (1605) richt de Spaanse schrijver Cervantes zich tot een anonieme lezer die hij `ledig' noemt. Over zijn hoofdpersoon Don Quichot, de spreekwoordelijke vergeefse vechter tegen windmolens, heeft hij niet veel goeds over; een `grillige spruit' noemt hij hem. Het uit 's-Hertogenbosch afkomstige De Wetten van Kepler maakt met Don Quichot een muzikale bewerking van het aloude verhaal. De twee hoofdrollen worden gespeeld door Paul Hoes en bewerker Herman van Wijdeven.

Titelheld Van Wijdeven is een stoere ridder met harnas en schild die in een een decor vol houten pallets ronddoolt. De windmolens waartegen hij vecht zijn gestileerde vormen, bijna reusachtige spinnewebben. Van Wijdeven reduceert het oorspronkelijk verhaal van meer dan duizend pagina's, in het Nederlands vertaald door Barber van de Pol, tot een compacte voorstelling. Het accent ligt op de waanvoorstellingen waaraan Don Quichot lijdt, aangewakkerd door zijn romantische liefde voor het beeldschone meisje Dulcinea. In zijn geest groeit elk polletje gras uit tot haar lieflijke gezicht en waaiende lokken.

Regisseur Wim Berings geeft de muzikanten een prille toneelrol mee, zoals de pianiste in wie Don Quichot ook zijn geliefde ziet weerspiegeld. Zij maakt onderdeel uit van het spel. Componist Frederik Felix begeleidt de handeling met gitaar- en saxofoonmuziek. De stapels grauwe pallets veranderen in de fantasie van zowel Don Quichot als de toeschouwer in het dorre, zonovergoten Spaanse landschap waar het tweetal doorheen trekt.

Don Quichots tegenspeler, de al even beroemde knecht Sancho Panza, krijgt in de vertolking van Paul Hoes een monter karakter. Er vindt een interessante dramatische omkering plaats. Hoewel ridder Don Quichot steeds meer in zijn fantasiewereld gaat leven, probeert de knecht hem eruit te halen. Maar dat lukt steeds minder goed, waardoor de aanvankelijk realistische Sancho eigenlijk de grote dromer begint te worden. Zijn werkelijkheidszin ketst zo vaak af op de utopische dromenjager Quichot dat hij met diezelfde dromen besmet raakt.

De voorstelling grijpt niet zo diep als bijvoorbeeld Toon Tellegens Mijn avonturen door V.Schwrum dat als familievoorstelling bij het Ro Theater is gemaakt. Guy Cassiers zoekt de abstractie op; regisseur Berings van Don Quichot streeft realisme na. Don Quichot spreekt in Van Wijdevens tekst over `het kerkhof van mijn trots' en dat is scherp getypeerd. Zijn fiere overtuiging dat hij alles weet, maakt hem tot een wat sullige ridder die de wapenrustig helemaal niet past. Wat hem siert, zijn dromen en fantasieën. Niemand mag die van hem afnemen, want in zijn dromen leeft Don Quichot intenser. Dat is de juiste strekking van dit schitterende verhaal en van deze avontuurlijke, vermakelijke voorstelling.

Voorstelling: Don Quichot naar Miguel de Cervantes door De Wetten van Kepler. Vanaf 10 jaar. Gezien: 8/12 De Verkadefabriek, 's-Hertogenbosch. Te zien t/m 30/12 aldaar. Inl.: 073-6818160; www.wettenvankepler.nl