Weemoedig kindertheater

Acteur Steven Van Watermeulen bootst met stem en gebaar het geluid van een optrekkende brommer na: schwrrum, schwrruum. Dat geluid komt terug in de titel van Mijn avonturen door V. Schwrm van dichter en prozaïst toon Tellegen. Tellegen schreef dit verhaal over een kleine jongen die schrijver wil worden als Kinderboekenweekgeschenk in 1998. Regisseur Guy Cassiers maakt er een fantastische theaterbewerking van voor kinderen vanaf zes jaar en volwassenen.

Fantastisch is een woord dat in meerdere opzichten op deze voorstelling van toepassing is: het verhaal gaat over de fantasieën van een jonge schrijver die zo graag het mooiste en het belangrijkste boek van de wereld wil schrijven. Fascinerend zijn ook vormgeving en regie door Guy Cassiers. Mijn avonturen door V.Schwrm is opnieuw een bewijs dat Tellegens proza zich uitstekend leent voor theater. Zowel zijn boeken als toneelstukken, waaronder Omstanders, zorgen voor een verfijnde, subtiele stijl.

Het decor is een groot, opengeslagen boek waarop de hele tekst staat die in de voorstelling wordt uitgesproken. Van Watermeulen als kleine Victor opent met een zin over dat het sneeuwt in de wereld, en dat blijkt tevens de slotzin te zijn. Op het opengeklapte boek verschijnt een 0, en dat is meer dan symbolisch. Uit die nul, het beginpunt, komt alles voort: Victors ideeën over dood en liefde, zijn vragen, zijn liefde voor de koningin en zijn woede tegen de regering.

Victors tegenspeler is actrice Fania Sorel, die de rollen uit zijn verbeelding speelt: opa, koningin, lakei. Het grote boek doet volwassen theaterbezoekers denken aan het reusachtige boek van Lotte in Groot en klein van Botho Strauss. De kinderen kijken en luisteren geboeid naar de weemoedige schoonheid van deze voorstelling.

Luisterend naar Mijn avonturen door V.Schwrm zou je eigenlijk zelf weer kind willen zijn, zo helder en verfijnd weet Tellegen de gedachten en mijmeringen, de dromen en verlangens van de jonge kinderziel te vangen, zonder dat hij zichzelf ooit kleiner maakt dan hij is. Tellegen is een kinderboekenschrijver met een genereus talent.

Regisseur Cassiers weet, net als in zijn Proust-cyclus en zijn weergave van Jeroen Brouwers' Bezonken rood, een eenzame hoogte te bereiken in de combinatie van tekst, spel, muziek en vooral licht. Het meisje (actrice Fania Sorel) heet opeens Madeleine, en de kostuums vertonen overeenkomsten met die uit de Proust-voorstellingen. Vóór alles is deze voorstelling puur en zuiver, alsof de acteurs het verhaal alleen aan ons vertellen.

Uiteindelijk beleven de toeschouwers hetzelfde als Victor in zijn dromen: het schrijven is zo belangrijk dat hij zelfs een pen aan zijn handen bindt. Schrijven is een roeping. De wanhoop waarmee dat gepaard gaat is de kern van de voorstelling, maar wordt door Tellegen en Cassiers ongeëvenaard licht behandeld.

Voorstelling: Mijn avonturen door V.Swchrm van Toon Tellegen door het Ro Theater. Regie: Guy Cassiers. Gezien: 8/12 Ro Theater, William Boothlaan, Rotterdam Te zien t/m 18/12 aldaar. Tournee t/m 27/2. Inl.: www.rotheater.nl