Nieuwe krant geboren uit overlevingsdrift

Krantenuitgevers PCM en Wegener werken aan de grootste krantenfusie ooit. De noodzaak daarvan is ook groter dan ooit. Toch zijn er nog talloze hobbels.

,,We gaan echt iets nieuws doen.'' De woorden van Jan Houwert, bestuursvoorzitter van de regionale krantenuitgever Wegener, deden gisteren even denken aan Jos Staatsen, toen hij in 1996 de televisiezender Sport7 aankondigde. Sport7 werd een drama. Is de beoogde samensmelting van het Algemeen Dagblad en zeven regionale kranten uit de Randstad hetzelfde lot beschoren?

Gisteren maakten de krantenuitgevers PCM en Wegener bekend te werken aan een niet eerder vertoonde krantenfusie. De twee concerns willen acht kranten samensmeden tot één nieuw randstedelijk dagblad. Er komen een landelijke editie en een paar regio-edities.

De betrokken krantenredacties lopen niet over van enthousiasme. De redactie van het Algemeen Dagblad wil haar eigen naam houden. Het Rotterdams Dagblad ziet opgaan in een groter geheel niet zitten. Andere redacties, zoals van de Haagsche Courant en het Utrechts Nieuwsblad, zijn voorzichtig in hun toon. Zij vinden het onder ,,bepaalde voorwaarden'' de moeite waard de fusie te verkennen.

Laat staan wat de circa 650.000 lezers ervan vinden als zij hun Algemeen Dagblad of een van hun regionale kranten in augustus volgend jaar ingeruild zien worden voor een nieuwe onbekende krant. Toch levert het verleden bewijsmateriaal dat fusies kunnen slagen. NRC Handelsblad is een fusiekrant. En recenter het Dagblad van het Noorden ook. Houwert blijft vooralsnog voorzichtig. ,,Er zijn nog vele hobbels te nemen.'' Zoals kartelautoriteit NMa en de afvloeiing van overbodige werknemers.

PCM en Wegener zijn in elkaars armen gedreven. De oplagedaling van hun kranten is niet te keren. In een jaar tijd liepen bij de acht kranten gezamenlijk 35.000 lezers weg. Volgens onderzoekers is `ontlezing' de oorzaak, ten faveure van televisie en internet. Maar Theo Bouwman, topman van PCM, wilde daar gisteren niets van weten. ,,Kijk naar het succes van Spits en Metro. Dat is het bewijs dat ontlezing niet bestaat.''

Naast de afhoudende lezer vormt de advertentiemarkt een probleem. Na het topjaar 2000 is deze met niet eerder vertoonde snelheid in elkaar gestort. Herstel is tot dusver vrijwel uitgebleven.

Daarom moet er iets gebeuren, vinden Bouwman en Houwert. De nieuwe krant moet de lezer behouden en nieuwe lezers trekken. Hoe precies bleef gisteren in nevelen gehuld. Bouwman verklaarde dat de plannen nog niet meer dan een ,,houtskoolschets'' zijn. ,,Op het schilderij moet u nog wachten'', verklaarde Houwert vervolgens.

De samenwerking tussen PCM en Wegener laat niet alleen zien dat de nood hoog is. PCM, dat ook NRC Handelsblad, de Volkskrant en Trouw uitgeeft, lijkt slagvaardiger dan ooit sinds deze zomer de Britse investeerder Apax de dienst uitmaakt. Trouw gaat over op tabloidformaat om het mogelijke zicht op winst te versnellen. Er wordt gewerkt aan plannen voor een landelijke huis-aan-huiskrant. Verder aast PCM op uitgever Veen Bosch Keuning, dat onder meer actief is in schoolboeken.

Maar de kranten zijn nu het meest urgent, voor zowel Wegener als PCM. Bouwman en Houwert zullen de komende maanden nog heel wat plooien moeten gladstrijken om de fusiekrant te laten verschijnen. Maar het alternatief, de huidige dagbladen in stand houden, betekent waarschijnlijk dat veel krantentitels over vijf jaar geen lezers meer zullen bereiken.