Maand vast na één anonieme tip

Bilal E. werd daags na de moord op Theo van Gogh aangehouden op verdenking van bedreiging van het Kamerlid Wilders. Op de Israëlische ambassade was een brief van een `geestelijke' over hem binnengekomen.

Op vrijdag 5 november om 19.00 uur kwam er voor het eerst in de elf jaar dat de familie E. in de Amsterdamse Indische buurt woont een hond het huis binnen. Een bomhond. Moeder Naïma en dochter Bousra (13) zaten televisie te kijken. Ze waren bezorgd over Youssouf (18) die na school niet was thuisgekomen. Er werd een sleutel in het slot gedraaid en toen stond de hele gang vol agenten, tien man. De eersten met helm en geweer. En die hond. Moeder en dochter moesten zes uur lang buiten wachten tot de huiszoeking was voltooid.

De gezinsleden willen niet met hun achternaam in de krant, uit vrees voor herkenning. Een uur na de inval kwam dochter Maryam de afgezette straat inlopen. Ze was langs politiebureaus geweest om naar haar broer Youssouf te informeren. Buurtgenoten zagen kort voor de inval dat mannen in burger hem vastgrepen en meenamen. Was hij gearresteerd, of ontvoerd door een racist als wraak op de moord op Theo van Gogh drie dagen eerder? Maar Youssouf stond voor de voordeur. Hij had de politie het huis moeten wijzen. ,,We zoeken je broer'', zei de rechter-commissaris tegen Maryam. ,,Welke?'', vroeg ze. De politie die eerder per abuis de verkeerde zoon van de familie meenam zag kennelijk snel de fout in. Youssouf werd vrijgelaten, de zoektocht hervat. ,,Bilal'', zei de rechter-commissaris. ,,Die is er niet. Die woont hier niet'', antwoordde ze.

Die avond werd ook de studentenkamer van Bilal E., die leert voor doktersassistent, doorzocht. Toen hij 's avonds laat thuiskwam na een bezoek aan zijn vriendin in Den Haag liep Bilal bijna in de armen van de politie. Hij draaide zich om en rende weg. Hij was twee keer eerder aangehouden in verband met diefstal van en inbraak in auto's. Waarvoor zochten ze hem nu? Het weekend bracht hij door met zijn vriendin. Die maandag gaf hij zich op advies van zijn advocaat U. Sarikaya zelf aan. Hij bleek te zijn gezocht voor de bedreiging van Tweede-Kamerlid Geert Wilders.

Sinds 1 december is hij weer thuis. De politie heeft geen aanwijzingen gevonden dat Bilal E. betrokken is geweest bij de bedreiging, zegt een woordvoerder van het landelijk parket. Hoe kwamen ze dan bij hem terecht? Op 16 augustus stuurde een `islamitische geestelijke' een brief naar de Israëlische ambassade. Hij waarschuwde voor een terroristische aanslag. Hij schreef dat E. hem om 6.000 euro had gevraagd om een terroristische aanslag op joodse én Amerikaanse doelen in Nederland te financieren. Maandenlang merkte E. niets van een politieonderzoek. Pas na de moord op Van Gogh verscheen hij op de verdachtenlijst van de Nationale Recherche. Bilal heeft geen idee wie hem tot doelwit van de Nationale Recherche heeft gemaakt. ,,Deze persoon moet me wel haten.''

Uiterst merkwaardig, noemt raadsman Sarikaya de aanhouding van Bilal E. ,,Iemand aanhouden zonder enige verdenking zegt iets over Nederland anno 2004.'' De advocaat gelooft dat zijn cliënt nooit was aangehouden als Theo van Gogh niet door een Marokkaanse extremist was vermoord. De Nationale Recherche was immers al maanden in het bezit van de anonieme tip.

Bilal zit met zijn ouders en zijn zussen in de ontvangstkamer. Langs drie muren staan lange witte banken bekleed met brokaatstof, tegen de vierde muur staat een vitrinekast met servies. De vrouwen dragen witte jurken en een witte hoofddoek. ,,Als ze mij nou hadden opgepakt...'', zegt Maryam die lerares is op de islamitische basisschool As-Siddieq. ,,Ik ben eerder een terrorist dan hij. Ik ben een praktiserende moslim, Bilal niet.'' Ze wil maar zeggen dat elke moslim tegenwoordig voor een terrorist wordt aangezien. Moeder Naïma lacht zuur: ,,Bilal bidt twee keer per jaar: tijdens het suikerfeest en het schapenfeest.'' Vader Layachi (58), die 28 jaar als slager in een Amsterdamse supermarkt werkt, schudt zijn hoofd. Niet bitter, eerder geamuseerd. ,,Hij kan vechten, misschien stelen, maar terrorisme? Dat niet.'' Bilal: ,,Toen ik me aangaf, zei de politie: `jij wordt verdacht van terroristische activiteiten.' Ik dacht: dat komt wel goed.''

De buren ontwijken sinds de inval de familie, dat vindt moeder Naïma het ergste. ,,Ze zijn bang bekenden te zijn van een terrorist'', verklaart Maryam. ,,Niemand die zegt: niks aan de hand, we geloven jullie.'' Naïma had goed contact met de bovenburen, maar de Marokkaanse buurvrouw zegt nu alleen nog kort `hoi' op de trap. Bilal kon zijn stage bij een gezondheidscentrum in Almere niet afmaken, omdat hij ineens vastzat.

De moeder van Bilal L., een andere verdachte van bedreiging van Wilders die nog wel vastzit, zit bij Naïma E. op Nederlandse les. Ze belde Naïma op daags na de inval. ,,Ik ben erachter gekomen dat uw zoon ook is opgepakt. Wat vreselijk!'' Beide vrouwen gaan niet meer naar Nederlandse les. Ze durven met niemand over hun zoon te praten.

,,Als ik Jantje heette, hè'', zegt Bilal ,,en ik was geen moslim, dan was er nooit een inval geweest. Maar ik heb de pech dat ik Bilal heet. Ook al ben ik nog zo geïntegreerd, ik word niet geaccepteerd.'' Zijn vader verduidelijkt ,,Als iemand mij voor Marokkaan uitmaakt, is dat niet erg. Ik bén Marokkaan. Maar als iemand mijn zoon voor Marokkaan uitscheldt, vindt hij dat wel erg. Hij is geen Marokkaan.''