Boomkwekers versus forensen

Zundertse wethouders zijn opgestapt na geruzie om de permanente bewoning van een recreatiepark. Diepere oorzaak is ,,oud zeer'' na een herindeling. ,,We ronden niks af.''

Parc Patersven, een stukje hemel op aarde. De tekst staat geschreven op een bord bij de slagbomen van het afgelegen complex in Wernhout, op een steenworp van de Belgische grens. Bezoekers worden hartelijk welkom geheten in het Brabantse recreatiepark.

Recreatiepark? Mag het zo nog wel heten? Parc Patersven telt zo'n vierhonderd huizen, waarvan er naar schatting honderdvijftig permanent worden bewoond. Voorts hebben honderden Polen, vooral werknemers in de tuinbouw, een stulpje gehuurd. Hun vele auto's staan op het parkeerterrein van het recreatiepark.

De gemeente Zundert leek de toenemende blijvende bewoning beu. Al lang. Bij de coalitie-onderhandelingen in 2002 meldden CDA, VVD, PvdA en Agrarisch Belang mensen die Parc Patersven als hun vaste woonstek beschouwen, stevig aan te pakken. Ze werden daarbij gesteund door de meerderheid van de raad, maar daaraan kwam deze week onverwachts een einde: na een `ommezwaai' van de VVD-fractie besloten de volksvertegenwoordigers permanente huisvesting in het recreatiepark juist wél toe te staan.

Kort na de uitslag van de stemming (tien vóór, negen tegen) namen twee van de drie wethouders, R. van Tilburg (CDA) en H. Poppelaars (Agrarisch Belang) ontslag. Volgens insiders was `Parc Patersven' de druppel die de emmer in Zundert deed overlopen. Al maanden dreigde een bestuurscrisis, al was die niet zichtbaar. ,,Ze vechten elkaar op het secretarie de tent uit'', meent senior J. Marijnissen, die op het kerkplein van de gemeente staat. Zijn kennis knikt: ,,Het zijn niet alleen de raadsleden, óók de ambtenaren accorderen heel slecht. Veel mensen hier spreken er schande van.''

H. Maij-Weggen, commissaris van de koningin in Noord-Brabant, sprak bestuurders en gemeentepersoneel van Zundert in september van dit jaar al vermanend toe, toen zij een kennismakingsbezoek aan het 20.000 inwoners tellende dorp bracht. Ze zei onder meer dat het onderlinge gesteggel en de spanningen hadden geleid tot de ziekte van de vorig jaar aangetreden burgemeester H. Vos, die al maanden thuis zit. Betrokkenen trokken het zich aan, sommigen beloofden beterschap. Maar we vonden wel dat Maij-Weggen wat Vos betreft overdreef, zegt M. van de Sande, fractievoorzitter van Dorpsbelangen. ,,Vos woont in het Limburgse Meijel, hij weigerde naar Zundert te verhuizen, dat kan toch niet?''

De ervaren waarnemend burgemeester van Zundert, I. Keijzer, heeft inmiddels topambtenaren van Breda gevraagd de bestuurlijke verhoudingen in zijn gemeente te onderzoeken. Hij signaleert misstanden, net als raadslid Van de Sande. De laatste zegt: ,,We hebben geen greep op allerlei processen. Neem de noodzakelijke rondweg, die het drukke verkeer in het centrum moet verminderen. Veel plannen, maar geen uitvoering. We ronden niks af. Er waren in de gemeente twee milieustraten, één in Zundert en één in Rijsbergen. Door gedraal van B en W zitten we nu zonder.''

Volgens menig raadslid is ,,alle ellende'' in hun gemeente begonnen bij de gemeentelijke herindeling van 1997, toen Zundert en Rijsbergen samengingen. Zundert, vroeger een smokkelaarsdorp, en het brave Rijsbergen passen niet goed bij elkaar. N. Molhoek, begin jaren negentig burgemeester van Zundert: ,,Zundert telt tal van boomkwekers, dat zijn mensen die hard zijn voor zichzelf en voor anderen. De Rijsbergenaren, veelal forensen, zijn zachtaardiger.''

Fractievoorzitter F. Vreijsen (VVD): ,,Na het samengaan was er maar plaats voor één gemeentesecretaris, en er waren er twee. Hetzelfde gold voor de hoofden van dienst. Rijsbergen had het gevoel dat zijn ambtenaren ten onrechte niet voor die posten werden uitverkoren. Er zit daardoor nog veel oud zeer.'' Van de Sande (Dorpsbelangen) omschrijft Rijsbergenaren als ,,de preciezen'', de inwoners van Zundert als ,,de rekkelijken''. ,,Zundert deed altijd veel ad hoc, en alles moest kunnen. In de raad merk je dat verschil nog.''

Hoe dan ook, de laatste jaren ging veel mis in de fusiegemeente. Zo bleek eind vorig jaar bij een accountantonderzoek dat oud-burgemeester P. Neeb in strijd met de regels zijn verhuizing kreeg vergoed, terwijl de huidige gemeentesecretaris M. Markusse eveneens te veel declareerde toen hij zijn nieuwe woning betrok. Van de Sande: ,,Dat zit veel mensen natuurlijk nog niet lekker.''

Intussen rommelde het in de grootste politieke partij, Nieuw Zundert & Werknemersbelangen (NZ & W). J. Jacobs verliet NZ & W in 2001 en is nu wethouder voor de VVD, J. Damen (ex-NZ & W) werd wethouder voor de PvdA, totdat zijn partij dit jaar de coalitie verliet na een conflict over de afspraken rond de bezuinigingen. Fractievoorzitter G. van Doornum (PvdA) zegt ,,zich te schamen'' voor ,,alle problemen''.

Het nieuwste conflict, de bestuurscrisis rondom Parc Patersven, zal niet het laatste zijn, vermoeden raadsleden. De huidige crisis, daar zijn de meesten het over eens, is ontstaan door een ,,onverwachte manoeuvre'' van de VVD die altijd tegen permanente bewoning van het recreatiepark was en dat nu ,,ineens'' wil toestaan. Fractievoorzitter Vreijsen zegt dat de wetgeving onder voormalig minister Pronk (VROM) ,,een blijvend verblijf'' absoluut niet toestond, maar dat de huidige bewindsvrouw Dekker daarvoor ,,de deur open zet''.

De Inspectie VROM-Zuid heeft in een brief aan de gemeente Zundert geschreven dat er in het recreatiepark sprake is van ,,een vorm van bedrijfsmatige exploitatie van de huizen'' waardoor niet wordt voldaan aan één van de criteria van de minister, zodat legalisatie niet mogelijk is. De provincie Noord-Brabant heeft schriftelijk aangegeven dat minder dan de helft van de woningen permanent worden bewoond, waarmee een tweede blokkade voor legalisatie is ontstaan. Beide brieven waren vóór de raadsvergadering in Zundert naar de gemeente gestuurd.

Bij Parc Patersven liggen de zaken ,,heel anders'' dan de locatie Oekelsbos – óók in de gemeente Zundert – waar niet lang geleden permanente bewoning werd toegestaan. ,,Bij Oekelsbos waren vermeende bestuurlijke toezeggingen gedaan'', aldus de woordvoerder. ,,Op Parc Patersven absoluut niet. Alle eigenaren hebben een contract getekend waarin staat dat blijvend wonen niet mag.''

De gemeenteraad van Zundert had dat kunnen weten, zegt de woordvoerder van de VROM-inspectie. De gemeenteraad van Zundert had zich een bestuurscrisis kunnen besparen.