Parlement Oekraïne uit de impasse

Het Oekraïense parlement heeft vandaag de hervorming van de kieswet en grondwetsamendementen aanvaard en daarmee een eind gemaakt aan een lange impasse. De ontwikkelingen in Oekraïne leidden gisteren tot verwijten tussen Rusland en het Westen.

De hervorming van de kieswet moet verkiezingsfraude – die leidde tot de ongeldigverklaring van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen op 21 november – bemoeilijken. De grondwetswijziging voorziet in overdracht van bevoegdheden van de president naar het parlement, de regering en de regio's. De aanhang van president Leonid Koetsjma, de communisten en gematigde leden van de oppositie wilden dat het hele pakket maatregelen ineens wordt aangenomen. Joesjtsjenko heeft dat eerder ook geaccepteerd, maar kwam daar later op terug, met de eis dat de grondwetswijziging pas over twee jaar ingaan. Uiteindelijk ging hij overstag.

President Koetsjma stuurde gisteren de omstreden presidentskandidaat en premier Viktor Janoekovitsj met verlof om hem in de gelegenheid te stellen zich voor te bereiden op de nieuwe tweede ronde van de presidentsverkiezingen op 26 december. Hij wordt tijdelijk vervangen door eerste vice-premier en minister van Financiën Mikola Asarov. Het verlof beschermt de premier tegen een eventueel ontslag, omdat mensen die met vakantie of verlof zijn volgens de Oekraïense wet niet kunnen worden ontslagen. Het Oekraïense parlement riep vorige week Koetsjma op Janoekovitsj weg te sturen.

Janoekovitsj zelf keerde zich gisteren in een interview tegen Koetsjma. Op de vraag of de president hem heeft opgeofferd, antwoordde hij: ,,Ik wil graag dat hij die vraag zelf beantwoordt. Wat er nu gebeurt in Oekraïne heeft Koetsjma zonder twijfel op zijn geweten.'' De oppositie kenschetste hij als ,,restanten van de oude macht''. Janoekovitsj verwerpt Koetsjma's suggestie, afgelopen weekeind, om zich terug te trekken. ,,Ik vecht door tot het eind.''

Door Russisch verzet is gisteren op de top van de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) in de Bulgaarse hoofdstad Sofia geen slotcommuniqué tot stand gekomen. Rusland stemde niet in met een passage waarin de ruziënde partijen in Oekraïne werden opgeroepen het besluit van het Hooggerechtshof in Kiev over een herhaling van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen te ondersteunen. Rusland wilde, tot groot ongenoegen van de VS en de EU, elke verwijzing naar die tweede ronde vermijden.

De EU-coördinator voor buitenlands en veiligheidsbeleid, Javier Solana, hekelde vandaag de Russische president Vladimir Poetin om diens kritiek op de EU inzake Oekraïne. Poetin verweet de EU maandag de Oekraïeners ,,met de tropenhelm op nog op lesjes geven'', aan te sturen op een verdeling van Oekraïne en bereid te zijn tegenstanders ,,te straffen met raketten en bommen, als in Belgrado''. Solana vindt die uitlatingen ,,veel te ver gaan''. Hij kenschetste Poetin als een man die ,,veel directer'' is geworden sinds hij aan zijn tweede ambtstermijn is begonnen. ,,Hij is misschien vastbeslotener en hij maakt zich meer zorgen over nabuurschapsvragen'', met name in de relaties met Oekraïne, Moldavië en Georgië.

De NAVO heeft vandaag besloten een top van haar ministers van Buitenlandse Zaken met hun Oekraïense collega, die voor morgen op het programma stond, uit te stellen. De NAVO wil weer zaken doen met Kiev als daar ,,een nieuwe en legitieme regering'' zetelt.