`In België zijn ze ons ver vooruit'

De Tweede Kamer debatteert deze weken over de begrotingen van de departementen. Vandaag: Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Een tweegesprek tussen twee Kamerleden.

Saskia Noorman-Den Uyl (PvdA) en Gerda Verburg (CDA) kunnen het goed met elkaar vinden. Vorige maand nog brachten ze samen een bezoek aan België. Maar vandaag en morgen staan ze weer tegenover elkaar, bij de behandeling van de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Wat vindt u van elkaar?

Noorman: ,,Met Gerda Verburg kan ik constructief samenwerken. Af en toe zijn we het gloeiend oneens, en dan kan ik soms best nijdig op haar worden. Maar tegelijkertijd kunnen we elkaar op bepaalde dossiers politiek ook vinden. Dat is al heel lang zo. We dienen geregeld samen moties in.''

Verburg: ,,Saskia Noorman is een authentieke volksvertegenwoordiger van de Partij van de Arbeid. Ze heeft oog voor de mensen om wie het gaat, en dat is wat mij bijzonder in haar aanspreekt. Maar ik vind wel dat ze vaak last heeft van de vloek van de goeie bedoeling. De gedachtegang van de PvdA is vaak dat je dingen beter kunt maken door er nog maar een extra regel of wet tegenaan te gooien. Dat betekent dat je problemen oplost van bovenaf. Ik geloof daar dus niet in. Ik vind dat we in Nederland zoveel regels hebben dat die verstikkend werken.''

Hoe oordeelt u over de minister? Is hij daadkrachtig genoeg?

Verburg: ,,Ik vind dat minister De Geus heel sterk uit de startblokken is gekomen, met een heel stevige vernieuwingsagenda op het gebied van de sociale zekerheid. De grote uitdaging is nu de invoering van de plannen. En de uitvoering. Niet de regels moeten centraal staan, maar de mens.''

Noorman: ,,Ik kijk er kritischer tegenaan, maar dat had je kunnen verwachten. De recessie kan op zichzelf een goede reden zijn om in te grijpen in de sociale zekerheid. Maar de maatregelen die het kabinet genomen heeft, zoals het afschaffen van een deel van de WW, hebben bijna allemaal pas effect ná die recessie. Daarbij komt dat het kabinet weinig oog heeft voor menselijke maat, waar mevrouw Verburg over spreekt. Er wordt met de botte bijl gehakt, zoals in de WW. Prikkels en sancties worden alleen aan werknemers opgelegd, terwijl werkgevers worden ontzien. Het is puur de politieke agenda van de VVD die hier wordt uitgevoerd. De VVD wil een soort sociaal ministelsel.''

Verburg: ,,Ik herken dat helemaal niet, dat het kabinet alleen de agenda van Zalm uitvoert. De sociale partners hebben hun handtekening gezet onder het sociaal akkoord. Zowel de vakbonden als de werkgevers erkennen dat hervorming van de sociale zekerheid noodzakelijk is, om het stelsel houdbaar te maken.''

Noorman-Den Uyl: ,,Het is niet dankzij dit kabinet, maar dankzij de sociale partners en de Kamer dat er hervormingen komen. Bijvoorbeeld de levensloopregeling. Zo gaat het altijd met De Geus. Keer op keer wordt hij teruggefloten door de Kamer.''

Wat gaan jullie inbrengen?

Verburg: ,,Ik ga het hebben over investeren in mensen. We hebben nu heel veel mensen in een uitkering. We moeten investeren in die mensen in plaats van hen eindeloos aan de kant te schuiven. Dat betekent: scholing, leer-werktrajecten, zorgen dat jongeren die van school komen niet de kans krijgen om weg te zinken. Want anders zijn wij bezig ons eigen leger van twee miljoen laaggeschoolde werklozen te creëren, een verloren generatie die nooit meer een kans heeft.''

Noorman: ,,Een fors punt op de agenda zal wat mij betreft het inkomensbeleid zijn. Ik vind dat volgend jaar de koppeling tussen lonen en uitkeringen hersteld moet worden. Het gaat om een overzichtelijk bedrag, naar schatting 170 miljoen euro. Het kabinet was toch al van plan om het in 2006 te doen. En ik zal met voorstellen komen om de inkomensreparatie van chronisch zieken, gehandicapten en ouderen te verbeteren. De maatregelen die het kabinet dit jaar genomen heeft, zijn niet voldoende. Daarnaast wil ik 20 miljoen euro extra voor de schuldhulpverlening. Daar heb ik inmiddels een amendement over ingediend. Een ander belangrijk thema is dat wij met behulp van ICT ons hele systeem van sociale zekerheid transparant willen maken voor de burger. Mevrouw Verburg en ik zijn drie weken geleden samen naar de Belgische Kruispuntbank geweest. Daar worden alle gegevens die burgers aan de overheid verstrekken verzameld en uitgewisseld. In België zijn ze ons ver vooruit. Daar is het bij wet verboden dat de overheid vaker dan één keer je gegevens opvraagt. En iedere burger kan via de computer zijn eigen gegevens inzien.''

Verburg: ,,Ja, dat project delen wij. Voor mij is het hierbij alleen wel de grote vraag of mevrouw Noorman de kunst beheerst om dingen los te laten. Want als je mensen meer inzicht wil geven in hun situatie, moet je ook bereid zijn om regels te schrappen.''

Dit is het dertiende tweegesprek. De vorige afleveringen verschenen op 5, 12 en 26 oktober, 1, 2, 3, 16, 17, 23, 24 en 30 november en op 1 december.