EU ziet einde van embargo tegen China

De Europese Unie is op termijn bereid het wapenembargo tegen China op te heffen. Volgens premier Balkenende heeft de EU China hierover vandaag ,,een positief signaal'' gegeven.

Premier Balkenende zei dat vanmiddag namens de Europese Raad na afloop van de top met de Chinese premier Wen Jiabao in Den Haag. Gevraagd op een persconferentie of de opheffing van het embargo al de komende zes maanden zou kunnen plaatsvinden, antwoordde Balkenende dat hij dit mogelijk acht maar daarvoor geen garantie kan bieden. In plaats van het wapenembargo zou er een gedragscode moeten komen, die de handel in wapens reguleert. Daarover wordt in EU-verband thans nog onderhandeld.

De EU stelde het wapenembargo in 1989 in als reactie op het bloedig neerslaan in Peking van de studentenbeweging voor meer democratie. De strafmaatregel is de Chinese regering al jaren een doorn in het oog. Sommige Europese landen, in het bijzonder Frankrijk en Duitsland, willen ook van het embargo af. Zij vrezen dat hierdoor belangrijke orders voor bedrijven uit hun landen aan hun neus voorbij gaan.

Premier Wen stelde vanmorgen dat het wapenembargo het ,,resultaat van de Koude Oorlog'' is. Hij verklaarde dat het embargo van de EU niet valt te rijmen met het strategische partnerschap, dat de EU en China vorig jaar met elkaar zijn aangegaan. Voorts onderstreepte Wen dat het embargo in Chinese ogen vooral politieke betekenis heeft. Het is niet de bedoeling van Peking om na opheffing daarvan plotseling op grote schaal Europese wapens aan te schaffen, zo zei hij. Volgens Wen zou opheffing van het embargo voordelig uitpakken voor beide zijden, zonder dat iemand anders daar nadeel van zou ondervinden.

Binnen de EU wordt al geruime tijd gediscussieerd over de wenselijkheid het embargo op te heffen. De bereidheid daartoe is de afgelopen paar jaar gegroeid. Voorwaarde is echter voor de meeste lidstaten wel dat er in plaats daarvan een aangescherpte gedragscode komt, waardoor de handel tussen China en de EU op het gevoelige terrein van de wapens toch aan regels gebonden blijft. Over de exacte invulling van deze code zijn de EU-lidstaten het echter nog niet eens. Vooral Frankrijk verzet zich tegen een scherpe code, zo meldden ingewijden vanmorgen.

De Verenigde Staten hebben forse druk uitgeoefend op de EU om het embargo te handhaven, en gewaarschuwd voor schade aan de relatie met de EU. Binnen de EU zijn het in het bijzonder de Britten steeds pleitbezorgers van handhaving van het embargo geweest. Ook de Nederlandse Tweede Kamer heeft eerder dit jaar een motie gesteund, die zich uitdrukkelijk tegen het opheffen van het embargo verklaarde. Ook het Duitse parlement deed dat onlangs.