`Erik' mooi, maar te braaf

Erik of het klein insectenboek van Godfried Bomans begint heel effectief. Een jongetje ligt in bed zijn Solms' Beknopte Natuurlijke Historie te leren en binnen enkele bladzijden landt hij op het zachte gras van het schilderij Wollewei dat naast zijn bed aan de muur hangt. Daar leert hij één enkele droomnacht lang meer over insecten (en mensen) dan Solms ooit zou hebben kunnen optekenen.

En nu is er dan De Film, die op het affiche alvast wordt aangeprezen als `de enige echte familiefilm'. Goed om te weten dat de makers er zo trots op zijn, maar een beetje voorbarig is het wel. De film doet er bijvoorbeeld onnodig lang over om aan te komen waar hij wezen wil. Daar gebruikt regisseur Gidi van Liempd een spreekbeurt en een alwetende opa, een versmade liefde in groep zeven, een werkende moeder en een dode vader voor. Dat is dus nergens voor nodig.

Net zomin als Animal Farm een kinderboek is omdat het toevallig over dieren gaat, of Kees de jongen, omdat de hoofdpersoon een kind is, is Erik dat. Dat betekent niet dat een kind het niet kan lezen of voorgelezen krijgen. Het betekent wel dat het de mysterieuze, poëtische en sociaal-kritische gelaagdheid van Erik-het-boek pas als jongvolwassene, of nog later, leert waarderen.

De makers van Erik-de-film hebben van Bomans' allegorische novelle een tamelijk gewone kinderfilm gemaakt, voor een nogal beperkte doelgroep van circa zeven tot elf jaar bovendien.

Een oogstrelende kinderfilm, dat is-ie wel geworden, die getuigt van ouderwets vakmanschap. Hier zien we geen in de computer gemaakte insecten, daar hadden we A Bug's Life al voor, maar echte acteurs, in verbluffende kostuums van Rien Bekkers. En met een godzijdank weer eens beschaafd pratende hoofdpersoon, Jasper Oldenhof als Erik.

Maar verwacht niet dat de klassenstrijd tussen wespen en bijen onder regie van debutant Gidi van Liempd (1937) wordt uitgevochten, of dat regenworm Serge-Henri Valcke echt filosofisch mag worden van scenariste Cecilië Levy (1973). Laat staan dat Godfried Bomans' morbide humor overeind kon blijven.

Het resultaat is wat braaf, degelijk, maar braaf en vooruit: ook nogal langdradig. Zaten er maar meer mieren in deze film, denk je dan, om de keurige knoop waarin hij zichzelf draait, eruit te kietelen – net zoals ze bij de regenworm doen.

Erik of het klein insectenboek. Regie: Gidi van Liempd. Met: Jasper Oldenhof, Georgina Verbaan, Alfred van den Heuvel, Jörgen Rayman, Johny de Mol, Serge Henri Valcke, Lenette van Dongen, Bianca Krijgsman, Plien van Bennekom. In: 85 bioscopen.