Braken over stembus en plassen op minister

Een actrice braakt over een stembus. Een acteur speelt een hond die zijn poot oplicht bij een foto van een Zwitserse minister. Dit en nog veel meer is te zien op de tentoonstelling Swiss-Swiss Democracy van Thomas Hirschhorn, een beroemde Zwitserse beeldend kunstenaar, die zaterdag werd geopend in het Zwitserse cultureel centrum in Parijs. Hirschhorn stelt naar eigen zeggen ,,de absurditeit van de directe democratie in Zwitserland'' aan de kaak. Welnu, de boodschap is overgekomen: gisteren besloot de Zwitserse Kantonale Raad (de `Eerste Kamer' van het parlement waarin vertegenwoordigers van de kantons zitting hebben) om de overheidssubsidie aan de culturele stichting Pro Helvetia, die 120.000 euro in de tentoonstelling stak, te kortwieken. De Bondsraad, de `Tweede Kamer', moet dit nog bekrachtigen.

De Zwitserse kranten staan bol van deze rel. Het journaal opent met politici die elkaars smaak en definities van `democratie' luidkeels betwisten – hoewel ze geen van allen de tentoonstelling hebben gezien. De Zwitserse Volkspartij (SVP), de populistische – volgens velen extreem-rechtse – partij die zich opwerpt als het conservatieve geweten der natie en de hoeder van het Zwitserse erfgoed, is razend over de tentoonstelling. Het is hún minister, Christoph Blocher (Binnenlandse Zaken), over wiens foto er in Parijs `geplast' wordt.Zij eisen inspraak in kunstprojecten waar belastinggeld heen gaat. Linkse partijen en een aantal liberalen beschuldigen de SVP van censuur. Volgens hen zijn er in de kunstensector – en niet alleen daar – genoeg `verlichte geesten' weggewerkt door de SVP, en is de maat vol. Zo zet Hirschhorn, die sinds Blochers benoeming vorig jaar niet meer in Zwitserland wil exposeren, de politieke verhoudingen op scherp. Precies zoals de bedoeling was.

Hirschhorn is overigens in goed gezelschap. Internationaal bekende schrijvers als Max Frisch en Friedrich Dürrenmatt waren – nog vóór de SVP ten tonele verscheen – gehaat in eigen land, dat ze `hypocriet' en `een gesticht vol gekken' noemden.