Patiënt vaker dan gemeld in isoleercel

Patiënten in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) worden veel vaker in een isoleercel opgesloten dan bekend is bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Dit blijkt uit schattingen van onderzoekers van de Universiteit Maastricht en ggz-instelling GGnet.

De onderzoekers telden gedurende twee jaar het aantal dwangmaatregelen in twaalf representatieve instellingen. Volgens hen vinden er in Nederlandse ggz-instellingen jaarlijks ongeveer 25.000 dwangmaatregelen plaats. Ggz-instellingen zijn verplicht om dwangmaatregelen te melden aan de inspectie. Nog te publiceren cijfers van de inspectie geven aan dat er vorig jaar 7.769 maatregelen gemeld zijn.

Het onderzoek is uitgevoerd om het aantal gedwongen maatregelen terug te dringen. Brancheorganisatie GGZ Nederland beoogt een afname van tien procent per jaar voor de komende drie jaar.

De meest gebruikte dwangmaatregelen zijn separatie, ofwel opsluiting in een isoleercel, afzondering in een karig ingerichte ruimte, toediening van medicatie en fixatie (fysiek in bedwang houden van de patiënt, bijvoorbeeld met een dwangbuis of spanlakens).

Ongeveer zeventig procent van de gedwongen maatregelen betreft opsluiting in een isoleercel. De opsluiting kan variëren van enkele uren tot langer dan een jaar in sommige gevallen. Gemiddeld duurt de separatie elf dagen.

,,Onmenselijk”, vindt mede-onderzoeker G. Widdershoven van de Universiteit Maastricht de vaak lange opsluiting. Hij benadrukt het belang om met de patiënt in gesprek te blijven. ,,Door van te voren met de cliënt te overleggen hoe we kunnen signaleren wanneer het misgaat, kunnen wij al in een vroeg stadium problemen voorkomen.''

De onderzoekers pleiten daarom voor meer aandacht voor preventie en een grondiger evaluatie met de patiënt. Op sommige van de onderzochte afdelingen constateerden de onderzoekers na invoering van deze methode een afname in de dwangmaatregelen van zeventig procent.

Volgens een woordvoerder van de inspectie zijn er twee oorzaken voor de onderrapportage. Er hoeft alleen melding gemaakt te worden als de patiënt niet instemt met de behandeling en zich duidelijk verzet. In de tweede plaats onderkennen instellingen volgens haar niet altijd wat onder dwang verstaan wordt.