Kunstenaars vinden nieuwe manieren 1

De ChristenUnie pleit in Opinie & Debat van 27 november voor kunst in de openbare ruimte die zich meer gelegen laat liggen aan de bevolking en de stad. Een stelling waar iedereen van harte achter kan staan. De ChristenUnie vindt `innovatieve kunst' hier minder goed toe in staat en pleit voor `identiteitsbevestigende' kunst. Maar betekent innovatie dat je opeens geen rekening meer zou houden met het publiek voor wie het werk is bedoeld? Innovatie is geen kwaliteit van kunst of een doel op zich. Waar het om gaat, is dat elke keer opnieuw goed wordt nagedacht over de vraag waarom een opdrachtgever op die plek en in die situatie een kunstwerk wil en voor wie het is bedoeld. Het klakkeloos neerzetten van beelden, of je die beelden nu conventioneel of innovatief noemt, creeert juist ontevredenheid en wellicht nog erger: onverschilligheid.

Standaardoplossingen leiden onherroepelijk tot betekenisloze kunstwerken en daar zit niemand op te wachten.

Twee weken geleden is in Zwolle een werk gereedgekomen waar SKOR bij betrokken was en dat goed illustreert hoe veelomvattend kunstenaars te werk gaan. Het gaat om een film van Sjaak Langenberg en Theo van den Aker. Deze film `De uitbreiding van Polder Mastenbroek' gaat over het oprukken van de stad richting polder en wat dit betekent voor het agrarisch landschap en het boerenbedrijf. Deze `docufictie' is ter plekke gemaakt in nauwe samenwerking met de boerengemeenschap in Polder Mastenbroek en ontwerpers en bestuurders die ook nog eens zichzelf spelen. Vrijwel alle polderbewoners trokken bij de première in Zwolle met 300 man de zaal in. Er ontspon zich na de voorstelling een levendige discussie over de toekomst van het agrarisch land en hoe de boeren in de polder zich konden organiseren.

Kunst in de openbare ruimte kan dus ook de vorm van een film aannemen die over een uiterst actueel thema gaat, die de publieke meningsvorming beïnvloedt en die betrokkenheid en creativiteit ontketent. Hiermee wordt op een onconventionele, `innovatieve' maar ook zeer toegankelijke wijze een antwoord gegeven op een regionale kwestie, die echter de regionale betekenis overstijgt en de boer een hart onder de riem steekt. Precies dat wat de ChristenUnie ook graag zou willen, namelijk meer aandacht voor de bevolking en in dit geval niet zozeer de stad maar polder Mastenbroek.

Het is zeer de vraag of dit de opdrachtgever, de provincie Overijssel, gelukt zou zijn met een zelfbevestigende illustratie van kunst.