Kiev sluipt in richting van compromis

President Koetsjma en de oppositie naderen een akkoord dat een eind maakt aan de Oekraïense crisis. Koetsjma toonde zich vandaag bereid zijn centrale kiesraad te ontslaan en de kieswet aan te passen, maar wilde zijn premier Janoekovitsj en diens kabinet niet naar huis sturen.

Na een dag overleg onder leiding van een zware Europese delegatie kwam vanochtend het Oekraïense parlement opnieuw bijeen voor overleg over een nieuwe kieswet en grondwetshervormingen die Oekraïne moeten omvormen tot een parlementaire democratie. De sessie werd opgeschort toen parlementsvoorzitter Litvin vertrok voor spoedoverleg met de president. Hij wil de president overhalen zijn omstreden premier te ontslaat en een interim-premier te benoemen. Voor die post gooit Litvin zelf hoge ogen.

Het nu al ruim twee weken durende straatprotest in Kiev duurt voort. Ze zijn een reactie op massale stembusfraude tijdens de tweede ronde van de presidentsverkiezingen op 21 november, die premier Viktor Janoekovitsj met een marge van drie procent won. Het Oekraïense Hooggerechtshof vonniste vrijdag dat die tweede rond voor 26 december over moet, het parlement weigerde een dag later echter de daartoe benodigde wetswijzigingen door te voeren. Aanleiding was de weigering van oppositiekandidaat Joesjtsjenko om zich aan een eerder getekend akkoord over een grondwetswijziging te houden, die veel macht van de president naar het parlement overhevelt. Hoewel de oppositie zich altijd sterk heeft gemaakt voor een parlementaire democratie, komt het nu even niet goed uit. Oppositieleider Joelia Timosjenko zegt vandaag in een interview dat de president geen ceremonieel figuur mag worden.

Parlementslid Taras Tsjornovil, een aanhanger van premier Janoekovitsj, beschuldigt president Koetsjma vandaag van dubbel spel. Janoekovitsj zou nooit echt de `kandidaat van de macht' zijn geweest: in veel regio's zou de president de uitslag juist in het voordeel van zijn rivaal Joesjtsjenko hebben gefalsificeerd. ,,Veel zaken in Oekraïne verlopen diametraal tegenovergesteld aan wat de mensen denken'', aldus de afgevaardigde.

Analisten speculeren al langer dat de Donetsk-zakenclan van premier Janoekovitsj wordt tegengewerkt door twee andere zakenclans rond president Koetsjma: de `Dnipro-clan' van zijn schoonzoon Pintsjoek en de Kiev-clan van zijn stafchef Medvetsjoek. Een sterke president, of dat nou Janoekovitsj of Joesjtsjenko is, bedreigt hun zakenlijke belangen. Zij streven naar een sterk parlement, waar zij de dienst uitmaken.