Het beeld

Wat mag er nu wel en wat mag er niet op televisie? In de algehele verwarring is er voor commercials tenminste nog de Reclamecodecommissie, die bepaalt wanneer het kijkerspubliek misleid dreigt te worden. Dat is niet het geval wanneer een Bekende Nederlander tegen vorstelijke vergoeding een product aanbeveelt: verzekeringen door Monique van de Ven of Ruud Gullit, hypotheken door Jan Mulder. De commissie komt pas in actie, wanneer de beroemdheid geacht zou kunnen worden over relevante deskundigheid te beschikken. Ex-ombudsman Frits Bom mag geen leningen aanprijzen en, zo leerden we in Editie NL, Daphne Deckers mag geen reclame maken voor een vruchtenlolly van Chupa Chups. Als schrijfster van boeken over moederschap zou ze niet mogen verdoezelen dat snoep veel suiker bevat en ongezond is. Deckers bekende inmiddels schuld in een persverklaring.

De meeste televisiemakers moeten helaas hun eigen ethiek ontwerpen. Een redenering die nog valt te volgen is dat verdachten van buitenlandse misdrijven wel bij hun volledige naam mogen worden aangeduid, in tegenstelling tot `daders' van binnenlandse moordaanslagen. Zo rept het NOS Journaal altijd van Mohammed B. maar noemt de gisteren voorgeleide rechts-radicaal die op 14 juli 2002 op president Chirac zou hebben geschoten Maxime Brunerie. Logisch! Nederland is een beschaafd land en toch spreken we ook niet van Lee Harvey O. of Adolf E.

Ingewikkelder wordt het, wanneer een prestigieuze actualiteitenrubriek de hete adem van de concurrentie in de nek voelt. Zaterdag nog dreef in Kopspijkers Sanne Wallis de Vries de spot met Nova-presentatrice Clairy Polak, omdat ze altijd zo serieus zou zijn. Gisteren mocht Polak dus vier lekkere onderwerpen aankondigen: vermeende Stasi-infiltratie in het IKV (zonder weerwoord van betrokkenen Van Putten en Strikwerda), radicale praatjes van imam Fawaz, speculaties over de verkoop van de eredivisie-televisierechten en onthullingen over de geheime Franse dochter van prins Bernhard. Zelfs paparazzo Joop van Tellingen mocht vertellen hoe hij haar ging proberen te ontdekken onder de aanwezigen zaterdag in Delft, al wist hij alleen maar dat ze blond was. Fout, want Nova toonde een close-up van een foto op de cover van Weekend, die de prins en een zwartharige toonde.

Ja, dat mag, want het is nieuws, en het zou niet de eerste keer zijn dat de nette media koninklijke primeurs schoorvoetend uit het riool moeten vissen en kopiëren. Volgens Nova hadden tot afgelopen weekeinde alleen de roddelbladen over haar geschreven, en was het taboe nu doorbroken. Weer mis, want de databank van de PCM-dagbladen geeft tot vrijdag al twintig vermeldingen van Hélène Lejeune en haar dochter Alexia Grinda, de oudste uit 1992 in Trouw. Op deze plaats werd in oktober 1999 geschreven over het telefoongesprek dat Huis van Oranje (RTL4) voerde met `de moeder van de dochter van de prins'. Nova wordt gewoon laat wakker. Alexia is geen verdachte, dus krijgt ze ook geen balkje, zoals Mient-Jan Faber in zijn Stasi-dossier.