Overleg en protest gaan door in Kiev

In Kiev wordt vandaag onder internationale bemiddeling geprobeerd een oplossing te vinden voor een nieuw probleem rond de presidentsverkiezingen, waarvan de tweede ronde op 26 december wordt herhaald.

Het probleem ontstond zaterdag in het Oekraïense parlement. De fractie die trouw is aan president Leonid Koetsjma en diens favoriet voor de presidentsverkiezingen, Viktor Janoekovitsj, blokkeerde voorstellen van de oppositie, die bedoeld zijn om de nieuwe tweede ronde eerlijker te laten verlopen dan de verkiezingsslag van 21 november, die ongeldig is verklaard. De oppositie wil het stemmen met volmachten en het thuis stemmen verbieden. Ze wil ook veranderingen in de samenstelling van de centrale kiescommissie, die na 21 november, ondanks alle fraudeklachten, Viktor Janoekovitsj uitriep tot overwinnaar.

De Koetsjma-fractie wil van al deze eisen niets weten. Koetsjma bevestigde dat vanochtend nog. De regeringsfractie heeft haar eigen eisen, en stelt inwilliging van de eisen van de oppositie afhankelijk van instemming van de oppositie met haar eis. Ze wil de volgende president van Oekraïne een deel van zijn bevoegdheden ontnemen. Oekraïne is een presidentiële republiek en moet – zo vindt de Koetsjma-fractie – een parlementaire republiek worden, waarvoor presidentiële bevoegdheden zouden moeten worden overgeheveld naar de regering en het parlement. Maar daar wil de oppositie, die er van uit gaat dat haar kandidaat Viktor Joesjtsjenko op 26 december gaat winnen, niets van weten. Het parlement stuurde zichzelf zaterdag op reces. Het moet tien dagen duren. Sindsdien eist de oppositie, die nog steeds met tienduizenden demonstranten het centrum van Kiev blokkeert, dat het dat reces onderbreekt en zo snel mogelijk opnieuw bijeen komt.

Er is ook nog een ander probleem rond de verkiezingen van 26 december. De grondwet voorziet niet in de door het Hooggerechtshof bevolen herhaling van de tweede verkiezingsronde; voor een wijziging van de grondwet is het parlement nodig – dat met reces is.

Het overleg van vandaag wordt opnieuw bijgewoond door de presidenten van Litouwen en Polen en een Russische gezant. EU-buitenlandcoördinator Javier Solana gaat eveneens weer naar Kiev. Volgens waarnemers wordt geprobeerd een compromis te vinden over de eis van de regeringsfractie, bijvoorbeeld met het voorstel de volgende president te verplichten pas over twee jaar in te stemmen met de overdracht van bevoegdheden aan regering en parlement.

De oppositie besloot dit weekeinde het centrum van Kiev bezet te houden en regeringsgebouwen te blijven blokkeren tot president Koetsjma garandeert dat de verkiezingen van 26 december eerlijk verlopen. Bovendien eisen ze het ontslag van de regering-Janoekovitsj, waartoe het parlement eerder de president had opgeroepen. Koetsjma weigert hem te ontslaan.