Opnieuw foto's van mishandeling Irak

Het Amerikaanse leger is een onderzoek begonnen naar foto's van mishandelde Iraakse gevangenen die op internet zijn verschenen.

De foto's tonen zeker tien bebloede, geblinddoekte en gehandboeide gedetineerden terwijl zij na een inval in hun huizen werden vastgehouden door Navy Seals, de elitetroepen van het leger. Persbureau Associated Press vond de foto's op internet, waar ze waren gepubliceerd door de vrouw van een van de soldaten. Het leger bekijkt ,,hoe de foto's op internet zijn verschenen'' en weigerde verder commentaar.

De beelden zouden zijn gemaakt in mei 2003, enkele maanden voordat mishandelingen van Iraakse gevangenen in de Abu-Ghraibgevangenis in Bagdad plaats hadden. De foto's van Amerikaanse militairen die lachend en soms met de duimen omhoog gedetineerden mishandelden en vernederden leidden wereldwijd tot afschuw.

In de rechtszaken tegen die Amerikaanse soldaten heeft een rechter in Fort Hood, Texas, bevolen dat de oud-commandant van de gevangenissen in Irak moet getuigen. Generaal Janis Karpinski heeft altijd volgehouden niets te hebben geweten van het misbruik in de Abu-Ghraibgevangenis. Sergeant Javal Davis, die nu terecht staat en heeft bekend op de vingers en tenen van gevangenen te hebben gestaan, zegt echter dat hoge functionarissen toestemming gaven om de gedetineerden ,,zachter te maken''.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie liet in mei dit jaar een onderzoek doen naar de ondervragingstechnieken die werden toegepast in Afghanistan, Irak en op de marinebasis Guantánamo Bay.

Volgens de krant The New York Times, die de resultaten in handen kreeg, blijkt dat hoge Amerikaanse militaire functionarissen weinig tot geen inzicht hadden in wat er in de gevangenissen gebeurde. Hierdoor konden de commandanten in het veld omstreden praktijken ontwikkelen.

Vice-admiraal Albert Church, die het onderzoek verrichtte, ontdekte onder meer dat ondervragers in Afghanistan in januari 2003 methoden gebruikten die door minister van Defensie Rumsfeld slechts waren goedgekeurd voor Guantánamo Bay in Cuba. Het ging onder meer om het onthouden van slaap en licht aan gevangenen. Toen de bevelhebbers in Afghanistan hun lijst met ondervragingsmethoden aan Washington voorlegden, kwam er geen kritiek en ,,interpreteerden ze deze stilte als zouden de methoden onberispelijk zijn en daarom kunnen worden beschouwd als goedgekeurd beleid''.

Het Pentagon gaf volgens het rapport van Church ook geen hulp aan de bevelhebber in Bagdad bij de ontwikkeling van ondervragingsprocedures, zodat het Iraakse hoofdkwartier ,,alleen werd gelaten om te worstelen met deze zaken en onderwijl te maken had met het vechten tegen een opstand''.

Church vond geen bewijs dat het ministerie van Defensie of het Witte Huis ondervragers onder druk zetten ruwe methoden te gebruiken. De mishandeling van gevangenen in Irak en elders zijn volgens de vice-admiraal dan ook niet het gevolg van gebrekkige ondervragingsmethoden, maar van een gebrek aan ,,goede orde en discipline''.