Oost-Duitse Stasi volgde IKV intensief

De Oost-Duitse geheime dienst, de Stasi, zette in de jaren zeventig en tachtig tientallen agenten in op het IKV. Deze agenten waren ook in Nederland actief.

Dit schrijft Beatrice de Graaf in haar proefschrift `Over de muur. De DDR, de Nederlandse kerken en vredesbeweging, 1970-1989' waarop ze vandaag aan de Universiteit Utrecht is gepromoveerd.

Uit haar onderzoek naar geheime diensten en informele contacten tussen Nederland en de DDR blijkt dat de Nederlandse kerken en vredesbeweging uitvoerige contacten onderhielden met de Oost-Duitse oppositie. In samenwerking met dissidenten probeerde het IKV een internationale beweging voor de vrede en de mensenrechten tot stand te brengen. IKV-activisten en circa 350 gemeentecontacten ontpopten zich als een `Paard van Troje' voor de Oost-Duitse regering. Orthodoxe christenen smokkelden duizenden bijbels naar de DDR.

De Oost-Duitse machthebbers deden hun best de invloeden van de Nederlandse vredesbeweging in hun eigen land te neutraliseren. De Stasi nam volgens het proefschrift in totaal 25.000 bijbels in beslag. Daarnaast probeerden ze de beweging zelf in te zetten in een geheime campagne die vanaf 1977 tegen de NAVO-bewapening werd gevoerd. Per jaar besteedden de regering en de Stasi 100.000 DM aan de vredesbeweging.

Beatrice de Graaf (1976), werkzaam bij het Instituut Geschiedenis van de Universiteit Utrecht, raadpleegde voor dit onderzoek uitvoerig de archieven van de voormalige geheime dienst van de DDR in Berlijn.