US Foodservice is op de weg terug

De Nederlandse supermarktketen Ahold werd vorig jaar verrast door een enorme fraude bij het dochterbedrijf US Foodservice. De hersteloperatie is ingezet.

De filet mignon op het menu van Blue Grillhouse, een restaurant in Allentown, Pennsylvania, ziet er van buiten prima uit. Van binnen is hij te gaar. De lunchgasten laten mosterd aanrukken om het stukje vlees nog wat smaak te geven.

De toestand van de filet mignon in Allentown zou irrelevant zijn geweest, als het eten niet was bezorgd door US Foodservice, Aholds grootste Amerikaanse dochterbedrijf waar vorig jaar grootschalige boekhoudfraude werd ontdekt, en als de lunchgasten in Blue Grillhouse geen financiële analisten waren, die op uitnodiging van het Nederlandse bedrijf een update kregen over de herstelwerkzaamheden. Voor de goede orde: US Foodservice maakt zelf niets, maar distribueert voedingsmiddelen, waaronder artikelen van het eigen huismerk, aan restaurants, hotels, ziekenhuizen, gevangenissen en scholen in heel Amerika met gebruikmaking van 82 distributiecentra en 6.000 vrachtwagens.

,,Voedseldistributie kent een zeer lage marge, maar ook weinig nieuwe investeringen'', zegt Larry Benjamin, een ex-topman van NutraSweet, de zoetjesfabrikant, die een jaar geleden bij US Foodservice begon en zichzelf omschrijft als turnaround manager. ,,Wij hoeven geen nieuwe winkels te bouwen. Het gaat vooral om de uitvoering.''

Het gaat niet zo best met US Foodservice. Dit jaar werd er weliswaar weer winst gemaakt, maar met 16 miljoen op 4,38 miljard dollar omzet (12 miljoen op 3,28 miljard euro) over het afgelopen kwartaal was het niet veel. Of de winst aanhoudt en groeit, is onduidelijk. De omzetgroei is ongeveer de helft van die van Sysco, de grootste concurrent, gevestigd in Houston, Texas. Sysco heeft volop geprofiteerd van de chaos bij US Foodservice vorig jaar. Op dit moment haalt US Foodservice een omzet van 18,6 miljard dollar tegenover Sysco's 27 miljard dollar. Ahold heeft zich ten doel gesteld om in 2006 de resultaten van 2002 weer te halen, en dan te bekijken of de dochteronderneming blijft of wordt afgestoten.

,,US Foodservice staat voor een enorme opgave'', zegt Ron Lunde, een marketingadviseur uit Jacksonville, Florida, die de sector goed kent. ,,Het bedrijf moet het vertrouwen zien terug te winnen van klanten, en de relatie met de markt herstellen. Maar Larry Benjamin komt van de nepsuiker – die heeft geen street credibility in de horeca.''

Er is nooit sprake van geweest dat Ahold een Nederlander zou benoemen als topman, ondanks de reputatie die Nederland heeft op het gebied van logistiek. ,,Met alle respect voor Nederlanders, dit is een Amerikaans bedrijf'', dat toevallig in handen is van Ahold, zegt Ahold-topman Anders Moberg, een Zweed, licht geamuseerd.

US Foodservice doet er van alles aan om distributiecentra te automatiseren en het aantal gereden kilometers te verminderen, een operatie die urgenter is geworden door de hoge brandstofkosten. Uit een onlangs afgesloten contract met Novation, een inkoper voor ziekenhuizen in Irving, Texas, blijkt bijvoorbeeld dat de hogere energieprijs niet is verdisconteerd, ,,in tegenstelling tot wat tegenwoordig gebruikelijk is'', volgens Novation. ,,Wij maakten hiervoor gebruik van verschillende groothandels, waaronder Sysco en US Foodservice, maar bij de vernieuwing van het contract heeft US Foodservice gewonnen'', zegt een woordvoerster van Novation desgevraagd.

US Foodservice is marktleider in de voedseldistributie aan ziekenhuizen, maar ondanks de groei in de gezondheidszorg, stijgen de uitgaven aan eten in die sector minder snel dan bij restaurants en andere horecagelegenheden, waar concurrent Sysco marktleider is. Dat blijkt uit recente cijfers van Technomic, een onderzoeksbureau uit Chicago. De markt voor voedseldistributie in de VS is 157 miljard dollar groot: 83 miljard gaat naar de horeca en 73 miljard naar ziekenhuizen, gevangenissen, en dergelijke. Technomic voorspelt een jaarlijkse groei van 5,6 procent in de horeca en slechts 2,5 procent in de andere sectoren. Dit lijkt logisch: er wordt meer en meer voor het plezier en het gemak buiten de deur gegeten – precies de reden waarom Ahold, dat ook een grote divisie met Amerikaanse supermarkten heeft, in 2000 US Foodservice overnam.

Om te voorkomen dat US Foodservice opnieuw in de verleiding wordt gebracht om inkoopbonussen al te voorbarig te boeken als winst, zoals vorig jaar bleek bij het schandaal, of anderszins onethisch gedrag te vertonen, heeft Ahold een speciale functie voor governance ofwel goed bestuur gecreëerd. Alle 28.000 werknemers hebben bovendien een cursus gevolgd, waarin ze realistische ethische dilemma's kregen voorgeschoteld. Op een speciale kliklijn, gerund door een onafhankelijk bedrijf, kunnen employés hun verhalen over sjoemelende collega's kwijt. ,,Het idee is: als je iets ziet, of iets hoort, zeg dan ook iets'', zegt Cindy Halberlin, een oud-advocate die sinds maart Chief Ethics & Compliance Officer is bij US Foodservice. Van de honderden telefoontjes die sindsdien zijn binnengekomen blijkt overigens het merendeel te komen van gefrustreerde werknemers die hogerop willen, aldus Halberlin, ,,maar dat heb je altijd''.