Kamsky is terug

Gata Kamsky is aardig geworden. Vroeger was hij zwijgzaam en afstandelijk en zijn vader Rustam schopte herrie door Gata's tegenstanders van allerlei kwaads te beschuldigen, zelfs van een poging tot vergiftiging.

Tijdens het Amerikaans kampioenschap, dat in San Diego wordt gespeeld, schijnt Gata de vriendelijkheid zelve te zijn en geduldig zijn partijen te analyseren met spelers tegen wie hij vroeger simultaan had kunnen geven. Hij is nu dertig jaar, dus zijn vader hoeft ook niet meer voor hem in de bres te springen.

We zijn al bijna vergeten hoe sterk hij vroeger was. Na eerst Kramnik en Anand te hebben uitgeschakeld, speelde hij in 1996 een match tegen Karpov om het wereldkampioenschap van de FIDE, die hij verloor.

Na die match tegen Karpov trok hij zich terug uit de schaakwereld om in New York te gaan studeren, eerst voor arts en later voor jurist. In 1999 vertoonde hij zich weer even bij het FIDE-kampioenschap in Las Vegas, maar daar werd hij in de eerste ronde uitgeschakeld door de man die kampioen zou worden, Alexander Chalifman. Hij is klaar met zijn studie en dit jaar speelde hij al wat kleine rapidtoernooien op de Marshall-club in New York. Voor het eerst sinds vijf jaar speelt hij nu ook weer in een serieus toernooi, het Amerikaans kampioenschap. Het was de moeite waard om mee te doen, want het prijzenfonds is meer dan 250.000 dollar en de eerste prijs 25.000 dollar.

Die prijs zal Kamsky niet winnen, want zijn oude kracht heeft hij nog niet hervonden. Van zijn eerste zeven partijen won hij er een, de rest werd remise.

Na zeven ronden stonden Alexander Stripunsky en Hikaru Nakamura bovenaan met 5,5 punten. Achter hen volgde, zoals normaal is in een toernooi dat volgens het Zwitsers systeem gespeeld wordt, een grote menigte met een half punt minder.

Als je Fischer en Kamsky niet meetelt, is de 16-jarige Hikaru Nakamura de derde speler van de Verenigde Staten. Hoog gestegen is Nakamura toch nog niet tevreden. Laatst klaagde hij dat hij niet kon samenwerken met andere Amerikaanse topspelers, omdat die allemaal elders waren geboren en hij er dus nooit zeker van kon zijn dat ze zijn openingsgeheimen niet aan elkaar door zouden geven.

Het zijn Russen en die kan je niet vertrouwen, bedoelde hij. Alexander Baburin, een Rus die in Ierland woont, vroeg zich daarna in Chess Today af of er bij Amerikaanse baby's misschien een exclusieve garantie van eerlijkheid in de wieg wordt gelegd.

Wit Ivanov-zwart Zilberstein, Amerikaans kampioenschap, San Diego

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 b7-b5 6. La4-b3 Lf8-c5 7. a2-a4 Ta8-b8 8. c2-c3 d7-d6 9. d2-d4 Lc5-b6 10. Pb1-a3 0-0 Een bekend pionoffer. 11. a4xb5 a6xb5 12. Pa3xb5 e5xd4 13. c3xd4 Lc8-g4 14. Ta1-a4 Tf8-e8 15. Lb3-c2 Meestal doet men 15. Te1 of 15. Lg5. 15...Dd8-d7 Wits bedoeling was 15...Pxe4 16. d5, waarna zwart met 16...Pxf2 twee stukken voor een toren moet geven. 16. Pb5-c3 Dit was niet nodig; 16. Te1 of 16. h3 was sterker. 16...Lg4xf3 17. g2xf3 Dd7-h3 Wit heeft problemen. Na 18. Lf4, om de koningsvleugel te verdedigen, is 18...Pxd4 goed voor zwart. Het beste lijkt deemoedig 18. Pb5 (om de toren op a3 aan de verdediging mee te laten werken), waarmee wit zijn 16de zet terug zou nemen. 18. Lc1-e3 Hierna komt er een pijnlijke verrassing.

MdMmjmlm

mMaMmgag

MchaMbMm

mMmMmMmM

JmMAGmMm

mMBMCGmk

MAImMAMA

mMmKmJFM

18...Te8-e5 Met deze mooie en onverwachte zet brengt zwart zijn toren in de aanval. Wit kan hem niet nemen wegens 19. dxe5 Pxe5 20. Lf4 Pxf3+ 21. Kh1 Ph5 en zwart wint. 19. Tf1-e1 Te5-h5 20. Le3-f4 Th5-h4 21. Lf4-g3 Pf6-h5 22. Te1-e2 Of 22. Lxh4 Pf4 en wit gaat mat. 22..Pc6-e5 Voor de tweede keer komt er een zwart stuk op e5 dat niet genomen mag worden: 23. dxe5 Pxg3 en wit gaat mat. 23. Te2-d2 Ph5-f4 24. Lg3xf4 Wit moet de dame geven, want na 24. Df1 Pxf3+ 25. Kh1 Dxh2+ zou hij mat gaan. 24...Pe5xf3+ 25. Dd1xf3 Dh3xf3 Met een dame voor twee stukken staat zwart gewonnen. 26. Lf4-g3 Th4-h6 27. Pc3-d5 Th6-e6 28. Ta4-a3 Df3-h5 29. Kg1-g2 Te6-e8 30. Lg3-f4 c7-c6 31. Ta3-h3 Dh5-g4+ 32. Th3-g3 Dg4-h4 32...De6 was wel zo eenvoudig. 33. Lf4-g5 Dh4xg3+ 34. h2xg3 c6xd5 35. e4xd5 Lb6-a5 Maar met een kwaliteit meer is het nog steeds gewonnen voor zwart. 36. Td2-d3 Tb8xb2 37. Lc2-d1 La5-e1 38. Lg5-e3 Te8-a8 39. Kg2-f1 Le1-b4 40. Ld1-g4 Tb2-b1+ 41. Kf1-g2 Ta8-a2 42. Le3-f4 Ta2-a3 43. Td3xa3 Lb4xa3 44. Lg4-e2 Kg8-f8 45. g3-g4 Kf8-e7 46. Kg2-f3 La3-c1 47. Le2-d3 Tb1-a1 48. Lf4-g3 Ta1-a4 49. Ld3xh7 g7-g6 50. Lg3-h4+ Ke7-f8 51. Lh4-f6 Lc1-h6 Wit gaf op.