IQ-test nog scheef

Het rommelt onafgebroken in IQ-testenland. Ontevreden gebruikers van de meestgebruikte IQ-test voor kinderen (WISC-IIInl) hebben de afgelopen maanden 80 sets van de test teruggestuurd naar distributeur Boom Testuitgevers. Wie zijn geld nog via Boom terug wil moet voor 15 december terugsturen, zegt de uitgever nu op zijn website.

In discussies over de betrouwbaarheid van de in 2002 gepubliceerde nieuwe versie van deze wereldwijd veelgebruikte test bleek dat kinderen en pubers soms vele IQ-punten te lage scores krijgen. Maar na verbeteringen is de kritiek niet verstomd.

De Nederlandse versie van de WISC-III, een uitgave van het Britse Harcourt, werd gemaakt onder de vlag van het Dienstencentrum van het NIP, de beroepsorganisatie van Nederlandse psychologen. Het NIP-Dienstencentrum had moeten uitgroeien tot belangrijke testontwikkelaar, maar na het WISC-debacle is het NIP daarmee gestopt. In een brief aan de WISC-III-gebruikers schrijft dienstencentrum-directeur Baneke dat Harcourt nu werkt aan de verbetering van de normering.

De aloude Nederlandse testleverancier Swets is overgenomen door Harcourt. Swets heet nu Harcourt Assesment en wie de WISC-IIInl wil kopen moet bij Harcourt zijn. De COTAN, de commissie van wijzen die de kwaliteit en bruikbaarheid van tests in Nederland beoordeelt, heeft de WISC-IIInl nog niet goedgekeurd.

Testpsycholoog dr. Peter Tellegen van de Rijksuniversiteit Groningen, luis in de pels van de IQ-testvertalers, heeft deze week de controverse over de normering van de WISC-IIInl opnieuw aangewakkerd. Critici beweerden altijd dat de kinderen en pubers die meededen aan de proeftesten om de normering in Nederland vast te stellen veel te veel havo- en vwo-leerlingen zaten. Bij de verbeterde normering zou dit in orde zijn gemaakt, maar Tellegen vroeg het CBS om nu eens eenduidig op te geven hoeveel pubers welk onderwijs volgen. De verdeling is nog steeds scheef, stelt hij vast. De veelgeteste kinderen uit het speciaal onderwijs ontbreken bijvoorbeeld geheel in de WISC-normeringsgroep evenals een deel van de mbo-ers.