De geurkaars als lobbywapen

Herinnert u het zich nog, de actie van een paar weken geleden waarbij de Europese consumentenbond waarschuwde tegen benzeen en andere vieze goedjes in geurkaarsen? Welnu, hierbij een kleine onthulling. Die risico's zouden inderdaad wel eens kunnen bestaan, maar er was bij deze actie nog iets aan de hand. Door geen geurkaarsen meer te kopen, hebt u een belangrijk lobbydoel van de Europese consumentenorganisatie BEUC (Bureau Européen des Unions de Consommateurs) dichterbij gebracht.

,,Met de publiciteit over geurkaarsen wilden we de Europese wetgeving beïnvloeden die de chemische samenstelling regelt van allerlei producten, niet alleen geurkaarsen maar ook stoelen en bedden'', vertelt Europees lobbyiste Willemien Bax (40), adjunct-directeur van BEUC. ,,Die wetgeving, waarover de Europese ministers net vergaderd hebben, vinden wij te vriendelijk voor de chemische industrie. Onze actie werd een groot succes. We kregen veel publiciteit, totaal onverwacht ook in Nederland, hoewel we onze actie daar niet eens op hadden gericht.'' En nu maar hopen, verzucht Bax, dat de ministers die over de zogeheten `Reach'-wetgeving besluiten, willen luisteren.

Lobbyen via publiekscampagnes, maar ook via netwerken met ambtenaren van de Europese Commissie, nationale lidstaten, en leden van het Europees Parlement – dat is zo ongeveer het werk van Bax. Ze is met haar vijftien Brusselse jaren een echte Europese insider. Zo was Bax eerder persoonlijk medewerker van de Belgische Europarlementariër Karel de Gught (inmiddels minister van Buitenlandse Zaken van België) en medewerker van het Brits/Canadese lobbykantoor GPC.

Met bijna veertig zusterbonden in alle 25 lidstaten van de Europese Unie, een jaarbudget van 2 miljoen euro en enkele tientallen medewerkers in Brussel bevecht de BEUC volgens Bax de bierkaai: de overmacht aan lobbyisten van de industrieën in Brussel. Een van de bekendere is sigarettenfabrikant Philip Morris, waarvoor Laurentien Brinkhorst, vrouw van prins Constantijn, in de jaren negentig werkte. Bax vertelt: ,,Een Europarlementariër heeft me wel eens gezegd: Op elke honderd lobbyisten van de industrie kom ik twee lobbyisten van consumentenorganisaties tegen.''

Goed `getimede' publiciteitsacties zijn in deze strijd het steentje waarmee David Goliath kan proberen te treffen. Mede daarom financiert de Europese Commissie een trainingsprogramma voor relatief jonge consumentenorganisaties in nieuwe lidstaten. De BEUC mocht het trainingsprogramma doen. Bax is nu veel tijd kwijt met de organisatie ervan, enigszins tot haar spijt, ,,want het lobbyen is toch wel heel erg leuk''.

Haar mooiste succes tot nog toe vond ze de verplichte vermelding op de verpakking van voedsel van de aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal. Minder geslaagd was dat de BEUC de Europese Commissie niet heeft kunnen overtuigen dat autobumpers aan strenge testen moeten worden onderworpen. Dit om te zorgen dat bumpers bij een botsing het hoofd van een volwassene én dat van een kind zo min mogelijk beschadigen. Maar die strijd gaat door, kort geleden nog via een campagne van een paar nationale zusterbonden, constateert Bax met tevredenheid.

Binnenkort, midden in de feestmaand, is er weer een publieksactie van de BEUC, dan over de eventuele aanwezigheid van gevaarlijke chemische stoffen in tachtig verschillende speelgoedartikelen. ,,Daarmee willen we de wetgeving over de chemische samenstelling van speelgoed beïnvloeden'', zegt Bax. ,,Die wordt namelijk in de loop van volgend jaar herzien.''