Briljant bedrog

Heeft wetenschapshistoricus Frank Sulloway zich schuldig gemaakt aan wetenschappelijk wangedrag? Een reeks kritische commentaren op het boek `Born to Rebel' is voor de Amerikaanse National Science Foundation wellicht aanleiding om daarnaar een onderzoek in te stellen. In zijn boek dat in 1996 verscheen betoogt wetenschapshistoricus Sulloway dat degenen die revoluties ontketenen in de wetenschap, politiek of cultuur meestal niet eerstgeborenen zijn: het zijn veelal jongere broers of zussen die in opstand komen en doorbraken forceren. Sulloway kwam tot die conclusie op basis van een statistische analyse van zo'n dertig omwentelingen, van de Reformatie tot de Evolutietheorie.

Naar nu blijkt is er op zijn werk wel het een en ander aan te merken. In een net verschenen uitgave van het tijdschrift `Politics and the Life Sciences' betogen critici dat hij niet alleen erg selectief heeft geciteerd en persoonsbeschrijvingen heeft aangepast zodat ze zijn stelling onderbouwden, maar zich zelfs schuldig zou hebben gemaakt aan datamanipulatie. Publicatie van deze conclusies in een speciale uitgave van het tijdschrift heeft vier jaar lang op zich laten wachten, met name omdat Sulloway dreigde met gerechtelijke stappen. Nu de kritiek op hem openbaar is geworden, heeft hij snel ingebonden. Tegenover Nature gaf hij te kennen zonder problemen de aantijgingen te kunnen weerleggen. Vreemd is wel dat hij daaraan toevoegde dat `het wel erg veel tijd kosten al zijn onderzoeksgegevens boven tafel te krijgen'.