De extreme make-over van de AEX-index

Wilt u bewegen, beweeg dan mee.

Begin volgend jaar is het weer de tijd van de winnaars en verliezers. De AEX-index, waarin de 25 grootste beursfondsen van Nederland zitten, verandert dan van samenstelling. Beursbedrijf Euronext maakte deze week bekend dat branchegenoot Van der Moolen een loser is, en uitzender Vedior en containervervoerder P&O Nedlloyd de twee winners. Eerder dit jaar is luxebedrijf Gucci na een overname al uit de index verdwenen.

Nieuw is dat Euronext eveneens de weging van de index verandert. Beursfondsen hadden binnen de index een maximaal `gewicht' meegekregen van 10 procent. Nu rekt het beursbedrijf dat op naar maximaal 15 procent. Oliebedrijf Shell, gemeten naar marktwaarde verreweg het grootste beursfonds van Nederland, schiet meteen door naar dit maximale gewicht. Bankverzekeraar ING hikt er met 14,7 procent tegenaan. Onderaan bungelen Versatel, Getronics en Hagemeyer met percentages onder de 1.

De dubbele verandering maakt de vergelijkbaarheid van de AEX-index er niet beter op. Met andere woorden: is de AEX-curve van 2004 straks goed te vergelijken met die van 2005? Of nog erger: zijn 2005 en 2000 nog met elkaar te vergelijken na vijf wisselingen in de index?

In de Verenigde Staten zijn de beursautoriteiten daar sceptisch over. De Dow Jones-index, de barometer van de beurseconomie, is minder veranderingsgezind. Er komen wisselingen in voor, maar beduidend minder vaak dan bij Euronext.

Bij deze twee Euronext-wijzigingen blijft het niet. Vanaf 1 januari moeten de Europese beursgenoteerde ondernemingen hun winsten becijferen volgens de IFRS-boekhoudregels. Deze International Financial Reporting Standards moeten de bedrijfsresultaten onderling beter vergelijkbaar maken. De IFRS-experts verzekeren beleggers van één ding: de resultaten zullen op kwartaal- of jaarbasis heen en weer zwiepen als een slinger. Dat is een gevolg van de eis dat bezittingen voortdurend tegen marktwaarde in de boeken moeten staan.

Slingerende bedrijfsresultaten, met name bij de AEX-zwaargewichten Shell en ING, kunnen weer heviger koersbewegingen veroorzaken. Op deze manier ontstaat een derde effect dat de AEX-index minder goed vergelijkbaar maakt.

Maar meer beweging heeft ook voordelen. De AEX-index vertoont dit jaar veel gelijkenis met de horizon. Voor beurshandelaren is dat de dood in de pot. Een horizon is een mooi gezicht, maar geld verdienen doe je er niet mee.