AZ blijft stunten met `zaalvoetbalgeschuif'

De overwinning op Glasgow Rangers en de kwalificatie voor de derde ronde van het UEFA-Cuptoernooi gaven Co Adriaanse nóg geen optimale voldoening. De succesvolle trainer van het meest attractieve elftal van Nederland is pas echt tevreden als AZ ook eerste wordt in de poule. Om die plek veilig te stellen dient de Alkmaarse ploeg op 15 december in Oostenrijk minimaal gelijkspelen tegen Grazer AK. De groepswinnaar wordt bij de loting gekoppeld aan de nummer drie van een andere poule. Adriaanse denkt al twee ronden verder.

Het siert de coach dat hij zich niet tevreden stelt met de opmerkelijke resultaten die dit seizoen al zijn geboekt. Verslapping en genoegdoening vormen mogelijke gevaren die dit seizoen voor AZ op de loer liggen. In technisch en tactisch opzicht voldoet de ploeg echter aan alle normen die een voetbalelftal aantrekkelijk maken. Alex McLeish, de coach van Glasgow Rangers, was gisteren niet eens verbaasd dat zijn team ten onder ging in de Alkmaarderhout. Al moest er aan de kant van AZ in de tweede helft wel wat kunst en vliegwerk aan te pas komen om de vroeg verkregen voorsprong te consolideren.

Invaller Olaf Lindenbergh kopte bijvoorbeeld een bal van Dado Prso van de doellijn. McLeish, die AZ vijf weken volgde: ,,Dit is gewoon een erg goed team met een erg goede coach. De spelers zijn allen atletisch en sterk in het combineren. Ik heb AZ tegen Auxerre bekeken en het verrast me dan ook niet dat wij hier niet konden winnen. Van tevoren was iedereen bij ons gewaarschuwd voor een snelle tegentreffer. En toch gebeurde het.''

Het gevarieerde aanvalsspel, zoals het `zaalvoetbalgeschuif' dat ten grondslag lag aan de treffer van Denny Landzaat, zijn in feite niet te verdedigen. De bal gaat door het directe spel en de juiste opstelling van de spelers zo snel rond dat verdedigers bij de tegenstander van het kastje naar de muur lopen. Landzaat had de bal slechts voor het intikken na voorbereidend werk van Kenneth Perez, Stein Huysegems en Martijn Meerdink. Zelfs uitblinker Jean-Alain Boumsong en Marvin Andrews, twee reuzen in het centrum van de Rangers, werden simpel uitgespeeld.

Veel vaker kon AZ een dergelijk staaltje hogeschoolvoetbal niet demonstreren. Meestal ging het aanvalsspel over iets te veel schijven. Landzaat had binnen een kwartier de 2-0 op de schoen, maar hij faalde alleen voor doelman Stefan Klos. In de tweede helft ging AZ slordiger spelen en waren sommige spelers volgens Adriaanse uit op een ,,eigen showtje''. Zoals Perez die een mislukte poging deed een verdediger door de benen te spelen, terwijl hij verschillende afspeelmogelijkheden had. ,,Dit soort trucs moet eruit'', vond Adriaanse.

Hoewel AZ degelijk verdedigde – het grote verschil met vorig seizoen – speelde de achterhoede na rust te dicht in de buurt van doelman Henk Timmer. Daardoor werd de speelruimte te groot en dat was in het voordeel van de Rangers die veel met lange ballen werkten. Barry Obdam verzuimde zijn spelers naar voren te dirigeren. Adriaanse weet het aan vermoeidheid. Behalve bij een fout voor rust – Timmer redde knap op een schot van Novo – speelde Obdam alsof hij al jaren op dit niveau speelt. Adriaanse: ,,Hij is veel beter gaan verdedigen. Hij heeft iets meedogenloos gekregen.''

Het is sowieso verrassend dat AZ dit seizoen kan wedijveren met ploegen als Ajax, Feyenoord, Auxerre en nu ook wint van de Rangers, die sinds half september niet meer hadden verloren. Adriaanse chargeerde dat zijn ploeg bestaat uit spelers van hetzelfde niveau als de Schotse koploper, hoewel de Rangers vijftig miljoen euro hebben geïnvesteerd. Talenten als Boumsong, Prso en Novo lopen er in de eredivisie nauwelijks rond. Vooraf zei Adriaanse nog dat AZ underdog was en toen had hij wél gelijk. De coach: ,,Oké, Glasgow heeft grotere namen, meer uitstraling, een grotere aanhang en veel ervaring. Maar AZ is als team beter. En daar ben ik trots op.''

De spelpatronen van AZ lijken allemaal zo simpel, maar er liggen eindeloze oefenvormen aan ten grondslag. Adriaanse: ,,Toch kan ineens de ommekeer komen. Als er uit zo'n fout van Opdam een doelpunt ontstaat, zou dat een mindere periode kunnen inluiden.''

In het voorjaar 2005 kan pas worden geconcludeerd of de huidige bloeiperiode van AZ een momentopname is geweest. De beleidsmakers in Alkmaar kunnen wellicht voor onrust zorgen. Adriaanse: ,,Het is in elk geval goed dat onze directeur voetbalzaken Martin van Geel heeft gezegd dat er tussentijds geen spelers mogen vertrekken. Belangstellenden mogen alleen in de etalage kijken. Buiten Van Galen hebben de meeste spelers bij ons overigens een doorlopend contract.''

Cruciaal is verder wat Co Adriaanse zelf doet. Zijn contract loopt aan het einde van het seizoen af. Zelf zaait hij steeds twijfel over zijn aanblijven door te verkondigen dat een club na twee à drie jaar wel eens uitgekeken kan zijn op een trainer. Bovendien wekt hij de indruk eventueel naar een aantrekkelijke buitenlandse club te willen verhuizen. ,,Wie zegt dat AZ mij wil houden'', vroeg hij gisteren hardop af.

De onlogische opmerking kan het startsein zijn van stevige onderhandelingen over een hoger salaris. In januari gaat hij met voorzitter Dirk Scheringa rond de tafel zitten. Het is een wetmatigheid in het professionele voetbal dat spelers niet zo hard meer lopen, als ze weten dat hun trainer aan het einde van het seizoen vertrekt. Zeker wanneer ze verzekerd zijn van een doorlopend contract.

Ruststand 1-0. 7. Landzaat 1-0. Schds: Yefet (Isr). Tsch: 8343. Gele kaarten: De Cler (AZ), Ball en Malcolm (Rangers).