Moslims trekken boetekleed aan maar doen hoofddoek niet af

In Rotterdam hebben moslims zelf debatten gevoerd over hun deelname aan de samenleving. ,,De belangen van dit land zijn ook die van de moslims.''

In Rotterdam hebben Turken en Marokkanen de afgelopen maanden onder het motto `integratie of isolatie' in eigen taal een tiental `interne moslimdebatten' gehouden. Volgens de samenvatting die gisteravond op een slotdebat werden gepresenteerd, hebben zij in deze `openhartige' en `moedige' debatten ,,de hand in eigen boezem gestoken'' over hun ,,gebrekkige integratie'' in Rotterdam.

Namens het college van B en W, dat het initiatief tot de moslimdebatten nam, betwistte wethouder Marco Pastors van Leefbaar Rotterdam meteen dat tijdens de debatten sprake was geweest van zelfkritiek. Pastors: ,,Aan deze debatten deden vijftienhonderd mensen mee. Waarom heeft geen van deze mensen een gebaar gemaakt en gezegd: is dat hoofddoekje nou zo belangrijk? Dat begrijp ik niet.''

Tijdens de slotavond in het stadhuis waren op politici en pers na vrijwel alle deelnemers allochtoon. Iedereen had de samenvatting van de debatten gekregen. Die samenvatting was in het Nederlands. Ook het slotdebat was dat.

Over `normen en waarden' bij Marokkanen viel in de samenvatting onder meer te lezen: ,,Marokkanen werken niet, ook al kunnen zij dat wel. Wij moeten leven van rechtmatig verkregen inkomen en niet van list en bedrog. We moeten de wetten van dit land respecteren zoals de autochtonen dat doen. De belangen van dit land zijn ook die van de moslims. Dat heeft niets te maken met zich ontdoen van zijn godsdienst of cultuur. [...] Het is helemaal niet verwonderlijk dat mensen hier bang zijn voor de islam. Wat hebben moslims gedaan om die angst weg te nemen? En wat is hun meerwaarde voor de maatschappij?''

Over de rol van de vrouw: ,,Haar positie in eigen kring moet op de agenda. Er zijn nu imams die zich negatief uitspreken over vrouwen en die de man een misplaatst gevoel van superioriteit geven.'' Over onderwijs: ,,Onze ouders hebben geen interesse voor onderwijs en ook niet voor het onderwijs van hun kinderen. [...] Je moet ouders verplichten, zodat ze zich verantwoordelijk voelen voor de leerresultaten van hun kinderen.''

En over werk tenslotte: ,,Een grote groep Marokkanen doet een beroep op de sociale dienst. Dat betekent dat de economische situatie van de Marokkaanse gemeenschap een zware druk legt op de Rotterdamse samenleving. Dat is niet goed voor de cohesie en de toekomst van de stad. [...] Rotterdammers vragen niet het onmogelijke. Kijken we bijvoorbeeld naar de Chinezen in Rotterdam. Die zijn niet geïntegreerd. Maar zij geven geen overlast. Autochtonen spreken ons aan op criminaliteit en afwijkend gedrag. Wij zijn gewone burgers en moeten ook gewone antwoorden en oplossingen aandragen voor onze problemen. Niemand verbiedt je om een hoofddoek te dragen. De Marokkanen zijn niet geïntegreerd, cultureel, sociaal noch politiek.''

Tegelijk vroegen de deelnemers aan de debatten ook om een bijdrage van de autochtone bevolking: ,,Het wij-gevoel is aangetast. [...] Voorheen was ik een vrouw die met respect behandeld werd door Nederlanders. Nu ben ik een vrouw van wie Nederlanders hun gezicht afdraaien.'' Wethouder Leonard Geluk (Integratie, CDA) zei zich als politicus verantwoordelijk te voelen voor dit toegenomen wij/zij-gevoel. Geluk: ,,Daarom organiseren wij juist deze debatten.''

Wethouder Pastors (Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting) daarentegen vond dat de debatten waren georganiseerd omdat een gesprek nodig was ,,over een groot aantal dingen in de islamitische cultuur die niet passen in een westerse samenleving''. Pastors: ,,Anders zaten we hier vanavond niet. Het gaat erom dat hier moslims willen wonen en dat daar problemen mee zijn. In de praktijk functioneert het niet.''

Waar het allochtone publiek stelde dat ,,integratie van twee kanten komt'' en moslims ,,als burgers van dit land ook respect verdienen'', sloot een aantal gemeenteraadsleden in de zaal zich aan bij de positiebepaling van Pastors. VVD-fractieleider George van Gent: ,,Waarom zouden 520.000 niet-islamitische Rotterdammers iets moeten weten over 80.000 islamitische Rotterdammers? Komt daar dan integratie van?'' Op een vraag uit de zaal of het college drie punten van zelfkritiek zou kunnen opsommen, bleek Pastors er één te weten: ,,Wij hebben niet vaak genoeg gezegd – en dat komt waarschijnlijk doordat we het zo gewoon vinden – hoe waardevol deze maatschappij volgens ons is en hoeveel werk het kost om hem in deze vorm overeind te houden.''

De interne moslimdebatten worden gevolgd door een voorlichtingscampagne onder het motto `Wij Rotterdammers durven met elkaar in gesprek te gaan'. Dit gebeurt omdat ,,onwetendheid en negatieve beeldvorming leiden tot gebrek aan wederzijds respect'', aldus een vertegenwoordiger van de Turkse gemeenschap. In februari begint vervolgens een ronde debatten over de islam voor allochtonen en autochtonen samen.