Vmbo-scholen in 't nauw

Wie houdt er nog van het vmbo? Bijna niemand durft zijn vingers nog te branden aan een van de grootste onderwijsvernieuwingen van de jaren negentig. De voorstanders van het eerste uur en dat waren er veel zijn bijna allemaal tegenstanders geworden.

Een tijdje geleden mocht Tweede-Kamerlid Eric Balemans (VVD) in Nieuwe Revu uitleggen dat zijn fractie altijd tégen invoering van het vmbo is geweest. De partij was eind jaren negentig gewoon voor, net als de volledige Eerste en Tweede Kamer. Zo snel kan het gaan.

En neem bestuurder Ankie Verlaan, lid van het college van bestuur van de Hogeschool van Amsterdam, vanavond in het KRO-programma Reporter. Zij was als topambtenaar nauw betrokken bij de invoering van het vmbo. Haar taak was om namens toenmalig staatssecretaris en partijgenoot Netelenbos onderwijsorganisaties warm te maken voor een fusie tussen mavo en voorbereidend beroepsonderwijs.

De gevolgen zijn, voorzichtig uitgedrukt, geen onverdeeld succes. De problemen op het vmbo zijn veel groter dan op andere middelbare scholen. En voor een groot deel, zeggen schooldirecteuren, komt dat omdat met de invoering van het vmbo het speciaal onderwijs vrijwel is afgeschaft. Jongeren met een gedrags- of leerstoornis moesten niet langer op aparte scholen zitten, maar mee naar het vmbo.

Jammer dat de KRO niet doorvraagt naar het waarom van deze maatregel. Oud-topambtenaar Verlaan houdt het erop dat het verdwijnen van het speciaal onderwijs niet in de oorspronkelijke plannen zat, maar dat het er later min of meer per ongeluk was ingeslopen.

Dat doet een beetje aan VVD'er Balemans denken. Het ministerie van Onderwijs, Netelenbos voorop, wilde juist per se dat probleemjongeren zouden integreren in het regulier onderwijs. Niet alleen was dat goedkoper, het zou ook de integratie van de scholieren bevorderen. En daarmee hun kansen op de arbeidsmarkt. Het opheffen van de schotten tussen regulier en speciaal onderwijs was een oud sociaal-democratisch ideaal, geen toevalligheidje. En hoe het afliep? De ambtelijke en politieke top had zich rijk gerekend, bleek al snel. Het aantal probleemjongeren nam, vooral in de grote steden, veel sneller toe. Zo snel zelfs dat de vmbo-scholen er tot op de dag van vandaag weinig raad mee weten.

Reporter: Veiligheid op scholen, KRO, Ned.1, 22.50-23.30u.