Van Praag weet wel hoe je hooligans aanpakt

Hoe zinvol is in Nederland de invoering van een voetbalwet in de strijd tegen het voetbalvandalisme? Die vraag stond gisteren centraal op een symposium in Den Haag. Michael van Praag wist wel raad met het antwoord.

De sportwoordvoerders van de politieke partijen kunnen in februari een uitnodiging verwachten van Michael van Praag. Zij zullen dan door de president-commissaris van de Eredivisie CV worden getrakteerd op een lezing van de Engelse professor en advocaat Ian Blackshaw, die hen zal uitleggen wat voor positieve gevolgen de speciale voetbalwet in zijn land heeft op de bestrijding van het hooliganism. In Groot-Brittannië is het aantal incidenten op het hoogste niveau teruggedrongen. Een voetbalwet geeft daar precies aan wat voor straf kan worden opgelegd bij welke overtreding. Een speciale rechercheafdeling observeert hooligans en infiltreert bij de harde kernen. Stadionverboden worden door de politie gecontroleerd. Blackshaw, lid van het internationaal sporttribunaal (CAS), gaf gisteren bij een symposium in Den Haag de overheid een welgemeend advies. ,,Wat mij betreft mogen ze in Den Haag onze wet overnemen en er een eigen naam aan geven. De Ieren kopiëren ons zo al jaren.''

Het klonk Michael van Praag als muziek in de oren. De voormalige voorzitter van Ajax werd een dag eerder weer geconfronteerd met het standpunt van de regerings op dit vlak, nu verwoord door premier Balkenende. Een voetbalwet? Het is beter preventief te werk te gaan, zei de minister-president.

Van Praag gaf echter gisteren nog eens aan dat de huidige wetgeving, in weerwil van wat politici en juristen verkondigen, niet toereikend is. De praktijk wijst dat volgens hem uit. Van Praag heeft als oud-voorzitter van Ajax en oud-bestuurslid betaald voetbal met veiligheid in de portefeuille, veertien jaar ervaring op dit gebied. Behalve president-commissaris van de belangenorganisatie van de eredivisie is hij preses van de commissie stadions en veiligheid van de Europese voetbalunie UEFA. ,,Als je het supportersgeweld onder controle wilt houden, moet je van tevoren duidelijke regels opstellen en die naleven'', zegt Van Praag. ,,Dat kan in een voetbalwet of een evenementenwet met een speciale voetbalparagraaf. De huidige wetgeving is niet fijnmazig genoeg. Op het gooien van een steen naar een agent rondom een wedstrijd moet een duidelijk omschreven sanctie staan. In Engeland kunnen ze vanaf de tribune zo het veld opstappen. Maar waarom doet niemand dat? Er staat 1.500 pond boete op en een levenslang stadionverbod.''

In zijn laatste jaar als voorzitter maakte Van Praag nog een roerige periode mee. Bij twaalf van de zeventien uitwedstrijden ontstonden er problemen met de meegereisde Ajax-supporters. Bij elf van de zeventien thuisduels braken rellen uit die een keer bijna uitmondden in de bestorming van de bestuurskamer. ,,Voor ons was de maat toen vol'', zei Van Praag. ,,Wij hebben gezegd: als dat en dat gebeurt gaan er geen supporters meer mee naar uitwedstrijden of we sluiten het F-Sidevak bij de thuiswedstrijden. Sindsdien heeft Ajax geen problemen meer.''

Voetbalvandalen die strafbare feiten hebben gepleegd komen er te makkelijk mee weg, vindt Van Praag. Hij las gegevens voor van het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme (CIV) waaruit bleek dat justitie vorig seizoen 36 procent van de 1.837 zaken heeft moeten seponeren. Een groei van veertien procent in vergelijking met het jaar ervoor. Reden: de politie hield te vaak hele groepen aan. En dan is het achteraf moeilijk te bewijzen wie wat heeft gedaan. Van Praag: ,,Er zijn zaken geseponeerd die de rechter te kinderachtig vond. Vijftig arrestaties bij Ajax-Roda JC en er werd niets mee gedaan. De politie moet de openbare orde handhaven. Dat kost op jaarbasis 27 miljoen euro, maar er staat 525 miljoen euro aan belastingen voor de schatkist tegenover. Tientallen zaken komen niet eens voor. Als je in de wet duidelijk de vergrijpen omschrijft en de daaraan verbonden sancties, kan de rechter geen kant op.''

Maar niet alleen politici, ook juristen zijn niet overtuigd van de noodzaak van een voetbalwet. Zelfs de juridisch adviseur van de KNVB niet. Professor Heiko van Staveren vreest dat voetbal en sport in het algemeen bij de invoering van zo'n wet te veel in een isolement raakt. ,,Het geweld zal zich verplaatsen naar andere gebieden. Dat is leuk voor het voetbal, niet voor de wetgeving. Er gaat een kwalijke reuk ontstaan als de overheid de sport gaat isoleren met speciale wetten. Een van de grootste bottlenecks vormt de omschrijving. Wat is sport precies? Sportgerelateerde wetgeving leidt tot ongelijkheid onder de burgers. Je zet ergens een stoplicht neer waar niemand zich aanhoudt. De overheid kan beter over de hele linie het geweld bestrijden.''

Hoe tolerant het er ondertussen aan toegaat in dit land gaven de gegevens aan van het CIV. Supporters met een stadionverbod worden op de tribunes getolereerd ,,als ze zich maar rustig houden'', aldus het centraal informatiepunt. En Van Praag had ook nog een aardige anekdote. ,,In de interdisciplinaire stuurgroep voetbalvandalisme hadden we afgesproken dat supporters zonder kaartje niet meer in de stadions worden toegelaten. In dat college had ook de burgemeester van Den Bosch zitting. Kort daarna speelden we met Ajax in stadion De Vliert. Er kwam uit Amsterdam een busje ME over voor de controle. Toch werden supporters zonder toegangsbewijs binnengelaten. Na afloop stond de burgemeester in de bestuurskamer met een grote sigaar te beweren dat hij het zo goed gedaan had.''