Regering Sharon weer in crisis na ontslagdreiging

De centrum-rechtse regering van de Israëlische premier Ariel Sharon verkeert opnieuw in een politieke crisis. Sharon heeft gedreigd de vijf ministers van de liberale Shinui (Verandering) te ontslaan als zij vanavond tegen de begroting voor 2005 stemmen. ,,De ontslagbrieven zijn al geschreven'', aldus een woordvoerder van Sharon.

De leider van Shinui, vice-premier en minister van Justitie Tommy Lapid, heeft vanochtend gezegd dat zijn ministers en leden van de Knesset-fractie niet wijken voor dit dreigement en tegen de begroting zullen stemmen.

Sinds het vertrek van de Nationale Unie uit de regering heeft Sharon geen meerderheid meer in het parlement. Achter de schermen heeft hij daarom een beproefde politieke manoeuvre uitgevoerd door een akkoord te sluiten met de ultra-orthodoxe partij Verenigde Torah Judaïsme (Yahdut Hatorah). Dit partijtje met vijf zetels in de Knesset wil geen ministerspost in de regering, maar wel nieuw geld voor ultra-orthodoxe scholen en religieuze instellingen die aan de partij zijn gelieerd. In de begroting voor 2005 is daarvoor ondanks luide, principiële protesten van Shinui ruim 290 miljoen shekel (52 miljoen euro) extra uitgetrokken. In ruil daarvoor zullen deze ultra-orthodoxe, anti-zionistische Knesset-leden ook voor het plan van Sharon stemmen om de 21 joodse nederzettingen in de Gazastrook te ontmantelen.

Shinui is een jonge partij die sinds 1999 snel is gegroeid dankzij de felle campagnes van oud-tv-presentator Tommy Lapid tegen de omvangrijke subsidiëring en speciale behandeling van de ultra-orthodoxe gemeenschappen, de zogeheten Haredim (Degenen die God vrezen). ,,Wij zullen onze kiezers niet verraden. We hebben twee jaar in deze coalitie doorgebracht en vanaf deze week niet meer, tenzij Sharon de stemming uitstelt'', aldus Lapid. In plaats van deals te sluiten met de ultra-orthodoxen wil Lapid dat met de Arbeidspartij van Shimon Peres en Sharons Likud een ,,nationale coalitie'' wordt opgezet.

Sharon, die gisteren zei niet van plan te zijn de stemming uit te stellen, wil zowel de ultra-orthodoxe Verenigde Torah Judaïsme als de Arbeidspartij bij de regering betrekken. Peres staat klaar om als minister toe te treden om het Gaza-plan uit te voeren. Maar deze keuze is in de Arbeidspartij, waar een strijd om het leiderschap is uitgebroken, zeer omstreden. Oud-premier Barak, die net als vakbondsleider Peretz en oud-directeur van de veiligheidsdienst Ayalon Peres wil opvolgen, noemde deelname aan de regering zonder verkiezingen ,,smerig spel''.

Uit peilingen van het dagblad Yedioth Ahronot blijkt dat de bevolking in meerderheid (65 procent) voor het uitbreiden van de regering is met zowel de Arbeidspartij als Verenigde Torah Judaïsme. Premier Sharon persoonlijk kan rekenen op de steun van 62 procent van de bevolking. Daarmee is hij, in de peilingen, de onbetwiste leider. En dat verklaart ook zijn harde opstelling tegenover Shinui.