Maak John Cleese gelukkig

John Cleese heeft geen zin meer om `stomvervelende dingen' te doen voor de kost. De Britse satiricus kiest voor de vrijheid van een eigen website.

John Cleese heet ons hartelijk welkom. Hij draagt een buitenmodel feesthoed op het hoofd en is doende een telefoongesprek te voeren met iemand die hij ,,Uwe Heiligheid' noemt en moed inspreekt. Maar af en toe legt hij even de hand op de hoorn om zich tot ons te wenden. Hij belooft een site vol interessant materiaal waarmee hij hoopt de kijker tot een lidmaatschap te bewegen. ,,U zou daar een oude man heel gelukkig mee maken', zegt hij, ,,want dat zou betekenen dat ik gewoon hier kan blijven zitten om gekke dingen voor de site te doen, in plaats van al die stomvervelende dingen die ik de laatste paar jaar heb moeten doen.'

De man die tv-geschiedenis schreef met Monty Python's Flying Circus en Fawlty Towers, heeft zich tot het nieuwe medium bekeerd. Sinds kort staat hij aan het hoofd van www.thejohncleese.com, een website waarop de nu 65-jarige Cleese zich in diverse gedaanten manifesteert. In een stal op zijn ranch in Santa Barbara, Californië, heeft hij een studiootje laten inrichten waar hij ,,bijna elke dag' nieuwe opnamen zal maken. Wie daarvan voortdurend kennis wil nemen, betaalt 49,97 dollar per jaar. Of, zoals op de openingspagina wervend wordt vermeld: ,,minder dan 14 dollarcent per dag.'

De site geeft uitzicht op een fleurige afbeelding, waarop Cleese in smoking in een groen landschap aan een bureautje zit – net als toen hij tijdens de Python-jaren (1969-1974) op gezette tijden als een soort nieuwslezer in beeld kwam om met enig aplomb de tekst ,,And now for something completely different' uit te spreken. Nu wordt hij echter omringd door een groot aantal iconen, die met een muisklik toegang geven tot de verschillende onderwerpen.

Zo gaan achter een hoog op een heuvel gelegen landhuis de memorabilia over zijn hilarische hotelserie Fawlty Towers schuil, terwijl een papegaai leidt naar een stukje tekst van zijn 20-jarige dochter Camilla, die toezegt dat ze ,,meedogenloos hyperkritisch' gaat schrijven over the old bastard die haar vader is. Om te beginnen liet hij haar tot haar zevende geloven dat de kinderen uit Harrod's kwamen, vertelt ze: ,,Pas nadat ik stiekem naar The Meaning of Life had gekeken, ontdekte ik waar de kinderen in werkelijkheid vandaan kwamen en waarom mijn vader er maar zo weinig heeft.' Cleese speelt in die film de rol van een leraar die in een klaslokaal demonstreert hoe de geslachtsgemeenschap in haar werk gaat.

Elders bevinden zich enkele vakantiefilmpjes met onopmerkelijk commentaar en een uitvoerige rondleiding langs de dieren op de ranch, waar de emoe de naam Gwyneth Paltrow blijkt te dragen en de cavia Batman heet. Voorts staat een toren-van-Babel-achtig bouwsel voor de afdeling levensovertuiging, waar Cleese in alle ernst citaten uit Seneca en het Tibetan Book of Living and Dying heeft geplaatst.

In andere rubrieken verzamelde hij anekdotes – als aanloop naar een autobiografie, die hij in afleveringen op de site hoopt te publiceren – en nieuw werk, zoals een politiek tv-toespraakje waarin de oude satiricus nog niets van zijn vroegere scherpte heeft verloren. En zelfs zijn agenda is nu te raadplegen. De vergadering over een bijdrage aan een congres van de Norwegian Oil Company en de speech voor 7.000 juristen die daarin worden vermeld, roepen de vraag op of dat wellicht de ,,stomvervelende dingen' zijn waarvan hij in zijn openingspraatje rept.

Cleese verheugt zich vooral op de vrijheid die deze nieuwe activiteit hem biedt, verklaarde zijn assistent Garry Scott-Irvine tegenover de Sunday Times: ,,Zodra hij een grappig sketchje bedenkt, of als hem iets dwarszit, kan hij dat meteen op zijn site zetten, zonder tussenkomst van tv-functionarissen die zijn humor niet begrijpen. Zij maken zich eerder druk om kijkcijfers dan om iemand die iets creatiefs doet.'

Volgens de laatste opgave heeft de site intussen 152 abonnees. ,,Dat kan nog niet kostendekkend zijn', concludeert Wim de Bie, die zelf al ruim 2,5 jaar – onder auspiciën van de VPRO – aan het hoofd staat van bieslog.vpro.nl, zijn dagelijkse podium voor actueel commentaar, herinneringen en verwijzingen naar andere sites. De Bie heeft tot dusver alleen nog het gratis toegankelijke gedeelte van de Cleese-site gezien, maar zegt zich dezer dagen te zullen abonneren: ,,Ik wil wel weten wat hij doet. Wat mij al meteen aansprak, was zijn enthousiasme. Die euforie herkende ik – dat gevoel van: nu kan alles! Je kunt een scènetje net zo lang maken als je wilt, en een column kan vijftig woorden zijn, maar ook duizend.'

Net als zijn Britse leeftijdgenoot is ook De Bie van plan een eigen studiootje te bouwen: ,,Maar ik wil live uitzenden. Dit najaar heb ik al live-commentaar op de troonrede gegeven, maar dat was alleen in audio. Nu moet er beeld bij.' Een rondleiding langs de huisdieren is van hem echter niet te verwachten: ,,Nee, nee, dat zou ik nooit doen. Ik vraag me altijd af of een ander er óók iets mee te maken heeft.' Ook zijn vakantiefilmpjes houdt hij zodoende voor zichzelf.

Rectificatie / Gerectificeerd

Foto's `Cleese'

Bij het artikel Maak John Cleese gelukkig (1 december, pagina 24) over de website van de Britse satiricus en acteur John Cleese stonden vier foto's van Cleese-imitator Edmond Wells.