Giechelen over duur kamelenvlees

In Delft is de afgelopen weken een cursus `uitburgeren' gegeven, door Marokkanen voor Nederlanders. De animo voor de cursus is groot. ,,In Marokko is er ook gewoon een McDonald's''.

De drie aanwezige Marokkaanse vrouwen giechelen. ,,Eet u ook kamelenvlees'', heeft een van de veertien cursisten net gevraagd. De Marokkaanse vrijwilligster Chaibia Kassino wacht even met antwoord geven. ,,Nooit'', zegt ze dan. ,,Veel te duur ook.''

De deelnemers aan de cursus Inburgeren Andersom zitten in een krap bemeten klaslokaal van de Mondriaan onderwijsgroep in Delft. Het is de zesde en laatste avond van de cursus waar veertien Nederlanders aan meedoen. De eerste inburgeringscursus voor Nederlanders door Marokkanen is een initiatief van de Delftse onderwijswethouder Rensen (PvdA). De cursus is ontstaan uit de gedachte dat nieuwkomers veel moeten doen om in te burgeren, maar dat inburgering ook van twee kanten moet komen. ,,De cursus heette daarom eerst `uitburgeren'. Maar die naam was niet jofel, dus is het `inburgeren andersom' geworden. Het begon met een klein, ludiek idee, maar is inmiddels uitgegroeid tot iets serieus.'' De lessen waren meteen vol en krijgen volgend jaar een vervolg. Daarvoor is al een wachtlijst. ,,Het is fantastisch dat mensen in Delft bereid zijn van elkaar te leren.'' Naast een cursus door Marokkanen is er ook een cursus door Turken. Ook deze wordt druk bezocht.

De deelnemers aan de cursus doen mee omdat ze er op vakantie willen, buren hebben van Marokkaanse komaf of werken met Marokkaanse jeugd. De gesprekken gaan over kamelenmelk, saffraan en andere kookgewoonten. ,,In Marokko is er ook gewoon een McDonald's'', vertelt de docente. Een cursist die wel eens op zijn Marokkaanse buurjongetje past, wil weten hoe laat kinderen naar bed moeten. De docente: ,,Mijn zoontje gaat rond negen uur naar bed. Daar moet je niet te star in zijn.'' Maar tien uur is echt te laat hoor, zegt een van de toekijkende Marokkaanse vrouwen. De Marokkaanse docente toont aan het begin de cursisten een stokoude voorlichtingsvideo. ,,Let nu goed op'', waarschuwt de lerares. Op de video zijn vrouwen te zien uit de eerste generatie Marokkanen in Nederland. Nederlands spreken ze niet, en uit huis komen doen ze nauwelijks. De cursisten kijken gespannen naar de beelden. ,,Is wat we nu te zien krijgen niet okay'', vraagt een cursist. Maar, zegt de docente, het gaat niet om de inhoud van de video. Het gaat nu alleen om de taal, de cursisten hebben ook een beetje Arabisch geleerd.

De positie van de vrouw wordt verder niet besproken. Andere actuele kwesties zijn in de lessen niet aan bod gekomen, en de cursisten vragen er ook niet naar. De cursisten denken straks in Marokko wel een gerecht in het restaurant te kunnen bestellen. En ze weten nu dat vis voorschotelen aan gasten minderwaardig is, en dat de traditionele potten en pannen uit Marokko ook bij de docente inmiddels zijn ingeruild voor modern kookgerei.

De tweede lesavond was op 2 november, de dag van de moord op Theo van Gogh. Van die les was het eerste kwartier vreemd, zegt cursist Willem Wolf. ,,De Marokkaanse docentes hadden er veel moeite mee. Ze vroegen ons of we nu anders over deze lessen dachten.'' Maar dat was niet zo, zegt Wolf. ,,Ik heb toen niet bij mezelf gedacht: ik ga niet meer. En daarna hebben we het er hier ook niet meer over gehad'', zegt Wolf.

Na zes lessen is de blik van de cursisten op de Marokkanen in Nederland veranderd, zegt deelnemer Wolf. ,,Om eerlijk te zijn: ik wilde hier niet aan meedoen. Ik vond het te soft. Maar mijn vrouw wilde graag. En ik moet zeggen dat ik er nu anders over denk. De jeugd bijvoorbeeld: in de Marokkaanse cultuur worden ze op straat opgevoed, door strenge buurtbewoners, door politie. Hier is die controle niet. Daarom ontsporen er veel.''

Ook de docente is na de cursus tevreden. Ze heeft zich vooral gericht op de folklore. Wat niet betekent dat er in de Marokkaanse cultuur niet over zaken als politiek wordt gesproken, zegt Kassino tegen de cursisten. ,,Moslimvrouwen praten niet alleen over naaien en breien.''

Het was niet de opzet van de cursus om over de actualiteit te praten. Volgens haar hadden deelnemers daar ook geen behoefte aan. Zelf heeft ze wel veel nagedacht over wat er is gebeurd. ,,Voor elk slecht iets heb je tien goede dingen nodig om het goed te maken. Dat doet me zeer. Deze cursus is misschien een druppel op de gloeiende plaat, maar elke bijdrage helpt.''