Een rollenspel in de 17de eeuw

Als Tom Stoppard het nog niet gedaan heeft, doe ik het, dacht toneelschrijver Jeffrey Hatcher toen hij in de dagboeken van Samuel Pepys aantekeningen tegenkwam over Ned Kynaston, die in de zeventiende eeuw de mooiste vrouw op het Londense toneel was. Stoppard is de schrijver van Shakespeare in Love, een film waarmee Stage Beauty, het stuk dat Hatcher uiteindelijk schreef nogal wat gemeen heeft. Beide spelen zich af in de Engelse theaterwereld, Shakespeare in de late zestiende eeuw, Stage Beauty omstreeks 1660, en in beide spelen mannen vrouwen en vrouwen mannen die vrouwen spelen. De plot wordt in Stage Beauty in gang gezet door een wet van Charles II, die mannen plotseling verbood op het toneel vrouwen te spelen. Dat is het begin van het einde voor Kynaston, die schittert als Desdemona in Othello. Zijn rol wordt overgenomen door zijn kleedster Maria, die niet kan acteren, maar toch meteen een ster is. Zoals de directeur van het theater zegt: ,,She is the first of her kind. He was the last of his.''

Net als Shakespeare in Love is Stage Beauty opgezet als een vlotte komedie, die niet te verheven wil doen over het verleden, maar door middel van met veel vaart gebrachte grappen en grollen, waarbij niet op een anachronisme meer of minder gekeken wordt, toch iets serieus wil zeggen over liefde en seksuele identiteit – Stage Beauty nog iets serieuzer en zeker minder romantisch dan Shakespeare in Love.

De Engelse acteurs in de bijrollen, onder wie Rupert Everett als Charles II en Tom Wilkinson als de theaterdirecteur, hebben er wel lol in. In de hoofdrollen hebben de Amerikaanse acteurs Billy Crudup en Claire Danes het iets zwaarder; zij moeten niet alleen acteren dat ze goed én slecht kunnen spelen, maar moeten dat ook nog eens in verschillende stijlen doen. De plot wil dat in de zeventiende eeuw door Kynaston en Maria het naturelle spel van een paar eeuwen later in één dag wordt uitgevonden.

Theaterregisseur Richard Eyre debuteerde in 2001 als filmregisseur met Iris, een indringende, lieve film over de aftakeling van schrijfster Iris Murdoch. Het is alsof hij met deze film, die zich toch op bekender terrein afspeelt, minder goed raad wist. De toon is nu eens nogal grof en flauw, dan weer van een bedillerige ernst.

Stage Beauty. Regie: Richard Eyre. Met: Claire Danes, Billy Crudup. In: 8 bioscopen.