Crisisopvang jongeren

Minister Donner (Justitie, CDA) werkt aan een vernieuwing van het jeugdsanctierecht. De plannen zijn nog in het voorbereidend stadium. Een aantal vakmensen heeft waardering uitgesproken voor de richting waarin ze gaan. De pedagogische kanten van de bejegening van ontspoorde jongeren, die de laatste jaren wel wat in de knel is gekomen, zou weer wat aandacht krijgen. Minder mooi is dat de minister daar geen cent tegenover stelt. Integendeel, om puur financiële redenen wil hij de meermanscel voor jongeren invoeren, hoewel dat grote pedagogische bezwaren heeft.

Hoeveel ernst is het Donner met zijn jeugdsanctierecht nieuwe stijl? Deze vraag wordt onderstreept door een rapport van de Nationale ombudsman over het plaatsen van niet-criminele jongeren met ernstige gedragsstoornissen in jeugdgevangenissen. Die zijn daar niet op ingericht. Het gaat om crisisopvang, maar die duurt vaak veel te lang. Deze situaties zijn volgens de ombudsman niet alleen onwenselijk en onbehoorlijk, maar zelfs in strijd met de mensenrechten. Donner kan niet zeggen dat hij niet gewaarschuwd is. Begin dit jaar kwamen de kinderrechters van Nederland al met een manifest waarin zij de noodklok luidden. Daaraan gingen verschillende noodsignalen, uit de samenleving en uit de Tweede Kamer, vooraf.

De crisisplaatsingen zijn slechts een topje van de ijsberg, afgaande op een rapport van het Verwey Jonker Instituut. Vorig jaar werd ruim de helft van de plaatsen in justitiële jeugdinrichtingen ingenomen door jongeren die niet veroordeeld waren voor een misdrijf. Dat wordt door veel betrokkenen als onrechtvaardig ervaren. Donner heeft na veel aandringen bij zijn laatste begroting een ,,plan van aanpak inzake ontvlechting van de samenplaatsing van civielrechtelijk en strafrechtelijk geplaatste jongeren'' aangekondigd. Als het om een algehele ontvlechting gaat, kan dat nog een hele toer worden.

Voor de crisisopvang hebben Donner en staatssecretaris Ross-Van Dorp (VWS, CDA) de Kamer deze zomer een brief geschreven met een aantal verbeteracties, maar ook met veel langebaanplannen. De ombudsman verwijt de minister nu in feite regelrechte nalatigheid. Dat is nogal wat. De byzantijnse vervlechtingen waar de hele jeugdzorg onder zucht, vormen in elk geval geen excuus meer. Als het gaat om het bouwen van cellen weet Donner wél van wanten.