Nederland: extra eisen voor Turkije

EU-voorzitter Nederland wil aanvullende voorwaarden stellen aan de onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de Unie. Hiermee is het politiek zeer gevoelige debat over het Turkse lidmaatschap verder verscherpt.

Dit blijkt uit de ontwerptekst die Nederland gisteren aan de 24 andere EU-landen heeft gestuurd voor de Europese top van 17 december. Dan beslissen de Europese regeringsleiders of en wanneer met het overwegend islamitische Turkije onderhandelingen over EU-toetreding kunnen beginnen.

In de ontwerp-tekst stelt Nederland onder andere voor dat de eventuele besprekingen met Turkije over toetreding onmiddellijk kunnen worden stopgezet als negen lidstaten van oordeel zijn dat Turkije de mensenrechten niet respecteert, de beginselen van de rechtstaat onvoldoende handhaaft of in strijd handelt met democratische principes. Dit gaat verder dan de `noodremprocedure' waartoe de Europese Commissie vorige maand adviseerde.

Tot grote ergernis van Nederland is de tekst gisteren vrijwel direct in Brussel via persbureau Reuters uitgelekt. Direct kwamen reacties uit de hoofdsteden. Zo liet de Oostenrijkse kanselier Wolfgang Schüssel weten dat de EU ook de mogelijkheid moet openhouden dat Turkije geen volwaardig lid wordt. Ook de Duitse christen-democraten en de Franse regeringspartij UMP willen de optie van een geprivilegieerd partnerschap voor Turkije openhouden.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Abdullah Gül, zei er vanuit te gaan dat de EU haar toezeggingen jegens Turkije gestand zal doen. ,,Er is voor Turkije geen alternatief voor volwaardig lidmaatschap'', aldus Gül.