Koetsjma wil ook nieuwe verkiezingen

De Oekraïense president, Leonid Koetsjma, heeft zich gisteren uitgesproken voor nieuwe verkiezingen. De oppositie besloot vandaag om in Kiev de blokkade van de regeringsgebouwen te beëindigen.

Het Oekraïense Hooggerechtshof buigt zich inmiddels voor de tweede dag over de door de oppositie aangevochten uitslag van de verkiezingen van 21 november.

De blokkade van de regeringsgebouwen werd opgeheven om ambtenaren hun werk te laten doen, zo deelde de oppositie mee. ,,De lonen en pensioenen moeten worden betaald.''

De ommezwaai van Koetsjma brengt een nieuwe stembusronde dichterbij. De president had tot nu toe `zijn' kandidaat voor zijn opvolging, premier Viktor Janoekovitsj, gesteund. ,,Als we echt de vrede en de consensus willen bewaren en die rechtvaardige democratische samenleving willen opbouwen waarover we zo veel spreken en die we niet met legale middelen hebben kunnen opbouwen, moeten we nieuwe verkiezingen krijgen'', aldus Koetsjma. Waarnemers zien de ommezwaai als een concessie aan oppositieleider Viktor Joesjtsjenko, die de officiële uitslag van de verkiezingen aanvecht. Tot gisteren verweet Koetsjma Joesjtsjenko diens massale protestactie in het centrum van Kiev, waar naar schatting honderdduizend mensen al meer dan een week lang protesteren tegen de fraude die bij de verkiezingen is gepleegd. Hij gaf zijn verklaring uit na telefoontjes met premier Balkenende – voorzitter van de EU – en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell. President Poetin van Rusland heeft inmiddels in een telefoongesprek met bondskanselier Schröder beloofd de uitslag van nieuwe verkiezingen te zullen respecteren. Eerder heeft Poetin twee keer premier Janoekovitsj gefeliciteerd met diens `overwinning' op 21 november.

Ook Janoekovitsj deed concessies: hij stemde gisteren in met nieuwe verkiezingen in twee oostelijke regio's, Donetsk en Loehansk – twee van zijn eigen machtsbases – als zou blijken dat daar op 21 november fraude is gepleegd. Eén Oekraïense zender zond gisteren videobeelden uit van die fraude: te zien was hoe aanhangers van Joesjtsjenko door mannen met stokken werden afgetuigd, hoe stembiljetten voor Joesjtsjenko in de prullenbak verdwenen of werden verbrand, hoe van één kiezer tien verschillende stembiljetten waren gebruikt en hoe een al voor een deel gevulde stembus een stembureau werd binnengedragen. Vandaag sprak Janoekovitsj zich uit voor nieuwe verkiezingen waarbij noch hijzelf, noch Joesjtsjenko kandidaat zou moeten staan.

Janoekovitsj vroeg gisteren de Nederlandse regering – voorzitter van de EU – om hulp bij de oplossing van de crisis. Hij wil dat Den Haag de oppositie oproept ,,werkelijke onderhandelingen'' te beginnen over de crisis. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zei in een reactie dat Nederland al volop bezig is met bemiddelen.

Koetsjma waarschuwde gisteren ook dat als het massaprotest in Kiev aanhoudt, het financiële systeem ,,binnen een paar dagen als een kaartenhuis in kan storten''. De Oekraïense centrale bank liet gisteren weten dat veel mensen hun spaargeld opnemen. ,,Eerder was er geen paniek. Maar zaterdag en zondag begonnen politici politieke verklaringen af te leggen en de mensen werden bang. Nu zien we dat in enkele regio's mensen hun spaargeld opnemen'', aldus de vice-directeur van de centrale bank.