Ad Bos: Ik ben bedonderd door justitie

Stank voor dank, zo ziet Ad Bos het zelf. Na alle hulp die hij justitie heeft gegeven door de bouwfraude te onthullen, wordt hij nu zelf vervolgd. Justitie had hem expres ,,laten bungelen''.

Dat de rechter het maar goed beseft: wat Ad Bos heeft gedaan is ,,van enorm maatschappelijk belang'', ,,een enorme maatschappelijke verdienste'', ,,van groot maatschappelijk belang'' en ,,van bijzonder belang'', zoals zijn advocaat Cees Korvinus veelvuldig benadrukt. En voor de zekerheid leest de raadsman ook nog even voor uit de brief die premier Balkenende aan Bos stuurde: ,,U heeft onmiskenbaar een belangrijke bijdrage geleverd aan het aanpakken van deze praktijken.''

Ondanks dat alles zat hij er gisteren toch echt, in het beklaagdenbankje van de Rotterdamse rechtbank.

Bos, die als klokkenluider het bekend worden van de bouwfraude aanzwengelde, wordt verdacht van het omkopen van een ambtenaar van rijkswaterstaat. Dezelfde ambtenaar die zich gisteren een paar uur eerder ook moest verantwoorden in een nieuw hoofdstuk van de maandenlange bouwfraudeprocessen tegen vier van Nederlands grootste bouwbedrijven, twaalf (ex-)bestuurders en zes ambtenaren.

En Bos zelf? Die voelt zich ,,bedonderd''. Was hij immers niet degene geweest die justitie, kartelautoriteit NMa en zelfs de parlementaire enquêtecommissie geholpen had een vinger te krijgen achter jarenlange en sectorbrede fraude met werkafspraken, onderlinge prijsverhogingen, omkoopbare ambtenaren?

Juist dat wat hij justitie eerder vertelde, dat hij met een ambtenaar was gaan golfen tijdens een zakenreis, dat hij 5.000 gulden in contanten had afgegeven en een nachtclub zou hebben bezocht, daarvan wordt hij nu verdacht. Dat Bos alleen vervolgd wordt voor omkoping van de ambtenaar – maximale gevangenisstraf: vier jaar – zou een geste moeten zijn van justitie, maar Bos zelf voelt dit niet zo. Akkoord, hij wordt niet vervolgd voor het plegen van vooroverleg, en valsheid in geschrifte. Ook hoe hij nou precies in het bezit is gekomen van de schaduwadministratie waarmee de praktijken bekend werden, blijft onuitgezocht. Maar de kern blijft voor Bos eenvoudig: stank voor dank.

De inhoudelijke behandeling van de zaak volgt later. Bos en zijn advocaat mochten gisteren al wel verzoeken doen om getuigen op te laten roepen.

Van de vijftien voorgestelde getuigen wijst de rechtbank er tijdens de zitting drie toe. Een van hen is rechercheur. Hij was bij een gesprek aanwezig waarin Bos vertelde over het omkopen van ambtenaren – maar waarbij onduidelijkheid bestond over de vraag of Bos nou als verdachte was aangemerkt. Over deze, zoals de rechter het noemde, ,,ongewone positie van Bos'' wordt ook Joan de Wijkerslooth ondervraagd. Hij is voorzitter van het college van procureurs-generaal. De derde is Marijke Vos, voorzitter van de toenmalige parlementaire enquêtecommissie. Ook Vos moet verschijnen wegens ,,de ongewone positie waarin u, meneer Bos, heeft verkeerd'', beslist de rechter. Volgens advocaat Korvinus heeft justitie Bos ,,bewust laten bungelen'' over de vraag of hij strafrechtelijke immuniteit zou krijgen om zo meer informatie van hem los te krijgen.

Ook wil de rechter meer weten over de contacten die er tussen de enquêtecommissie en justitie zijn geweest. Bos zelf wil geen kwaad woord zeggen over Vos: ze had geen idee waaraan ze begon, vertelt hij tijdens de zitting, maar wist met haar commissieleden in korte tijd een goed beeld te schetsen van de misstanden in de sector.

De getuigen worden de komende weken achter gesloten deuren gehoord. De inhoudelijke behandeling van Bos' zaak volgt op 28 januari.

www.nrc.nl

dossier bouwfraude