Stayer Romme is ook supersnel op ijs zonder glijmiddel

Ze moesten urenlang afzien tijdens een slaapverwekkend programma, maar uiteindelijk kregen de drieduizend schaatsliefhebbers bij de wereldbekerwedstrijden in Thialf waar voor hun geld. Gianni Romme, de Noor ›ystein Grødum en Carl Verheijen bleken plotseling in staat prima tijden te realiseren op de tien kilometer. Hun prestaties (Romme won in 13.08,00 minuten, voor Grødum in 13.08,52) waren na het wereldrecord van Jochem Uytdehaage in Salt Lake City (12.58,92) en de wat oudere krachtsexplosie van Romme in 2000 (13.03,40) de snelste tijden op de tien kilometer ooit.

Had het geheime `glijmiddel' van ijsmeester Beert Boomsma zijn werk gedaan? Zorgde een gigantisch lage drukgebied voor ideale omstandigheden? Of was dit een huzarenstukje van een paar rijders? De betrokkenen hielden het vooral op het laatste. Het ging vorige week in Berlijn op de 5.000 meter ook hard bij de stayers. Er wordt in dit echelon al vroeg in het seizoen op hoog niveau gepresteerd. Over de conditie van het ijs waren Romme en zijn collega's allesbehalve tevreden. Ze kregen bijval van topsportcoördinator Ab Krook. Die sprak er schande van dat Thialf niet voor ideale omstandigheden kon zorgen. ,,Bij clubwedstrijden had Boomsma het ijs voldoende kunnen testen.'' De KNSB-official pleitte voor een internationale `glijmiddelcommissie' die op alle banen de preparatie van de ijsvloer controleert en zo mogelijk gelijkschakelt.

Boomsma wekte eerder dit jaar hoge verwachtingen door te onthullen dat hij sinds juni over een revolutionair chemisch middel beschikt dat de glijweerstand van het ijs kan verminderen. Mits de juiste luchtvochtigheid aanwezig is. Tot vrijdag experimenteerde de de ijsmeester met het middel. Maar kort voor de eerste wedstrijden werd het snel van de ijslaag gepoetst. Boomsma kon geen gelijke omstandigheden voor alle rijders garanderen. ,,Ik heb te weinig tijd gehad het middel uit te proberen.''

Dat laatste werd door Krook en Romme in twijfel getrokken. ,,Hij heeft het hele jaar kunnen oefenen'', zei Romme, die zich niet realiseerde dat de ijstempel de meeste tijd door recreatieschaatsers wordt bevolkt. Romme: ,,In Hamar, Berlijn en Erfurt hebben ze ook middeltjes om het ijs sneller te maken. In Erfurt zou ik elke week een wereldrecord kunnen rijden. Waarom kan het daar dan wel?''

Hoewel Boomsma zijn geheim niet wil prijsgeven meende Carl Verheijen te weten dat het om een onthardingsmiddel gaat. ,,Ik kan me voorstellen dat Thialf het voor zichzelf wil houden'', aldus Verheijen. ,,Toch zou het goed zijn als een onafhankelijke waarnemer van de Internationale Schaats Unie controleert wat er precies op de verschillende banen met het ijs gebeurt.'' Verheijen is een kritisch volger van ijsmeesters. ,,In het begin van het seizoen werden onze schaatsen steeds bot door stof van de verbouwing dat van de tribunes waaide. Met mijn klacht is toen wel iets gedaan.''

Verheijen vindt zichzelf de beste Nederlandse allrounder van dit moment. Tegen Grødum kwam hij net iets te kort. Over drie weken worden in Thialf de NK allround verreden. Dan zijn er startplaatsen te verdienen voor de Europese kampioenschappen, ook in Heerenveen.

Romme lijkt op dit toernooi ook hoge ogen te gaan gooien. De tweevoudig olympisch kampioen van 1998 heeft aangegeven zich voornamelijk te willen concentreren op de lange afstanden. Hij doet geen ,,frustrerende trainingen'' meer om zijn sprint te verbeteren. Verheijen vermoedt dat Rommes basissnelheid voldoende is. Daardoor kan Romme op de NK wel eens in de buurt van het podium komen en dan slaat hij een invitatie voor de EK of WK niet af.

Romme beet zich bijna stuk op de tijd van de Noorse stayer Grødum. Na zijn bekende snelle start bouwde de Brabander een voorsprong op van ruim drie seconden, maar daar waren er aan de finish nog 0,52 seconden van over. Grødum reed een persoonlijk én een Noors record. Hij wordt gezien als een product van de Amerikaanse coach Peter Mueller, maar werd in 1997 al ontdekt door Leen Pfrommer. ,,We trainden toen op eigen kosten met een groepje waarvan niemand meer schaatst'', kan Grødum zich herinneren. Onder Mueller, die hem de bijnaam Big O heeft gegeven, ging de 1.93 meter lange schaatser meer skeeleren en aan krachttraining doen. Karakteristiek aan zijn slag is de Lee Towers-beweging van zijn rechterarm, waarmee hij veel hoger zwaait dan gebruikelijk. Mueller heeft hem veel zelfvertrouwen gegeven. ,,Mueller zegt honderd keer dat je de beste bent zodat je er ook in gelooft als je het ijs opstapt'', wist de 27-jarige Noor.

Grødum, Romme en Verheijen gaven het saaie wereldbekerprogramma nog wat kleur. Na de 1.500 meter voor vrouwen moesten de toeschouwers ruim twee uur lang allerlei oninteressante tien-kilometerritten afwachten tot het in de laatste drie paren pas leuk werd. Voor de hoofdtribune dienden de doorbijters niettemin 27,50 euro neer te tellen. Geen wonder dat dit evenement over twee dagen slechts 7.000 toeschouwers trok.