Politicus van het jaar kan hard vallen... ...nieuwe politici staan in de rij... ...terwijl de EU zijn eigen helden heeft (Gerectificeerd)

Wie wordt er de politicus van het jaar 2004? Die vraag begint weer actueel te worden aan het Binnenhof. De leden van de parlementaire persvereniging kunnen een brief van de NOS in hun postvakjes verwachten met het verzoek om een stem uit te brengen op een van de 150 parlementariërs. In een feestelijke radio-uitzending – ,,live vanuit café Dudok in Den Haag' – zal het Radio 1 Journaal op 20 december de uitslag bekend maken.

Radio 1 nam het stokje na een jarenlange stilte over van de Haagse Post (nu HP/De Tijd). Dat organiseerde jarenlang de uitverkiezing van de beste politicus. Voor het laatst deed de Haagse Post dat in 1995. Toen werd GroenLinks'er Rosenmöller tot winnaar uitgeroepen. Daarna ging het mis, naar verluidt omdat de parlementaire pers massaal op volslagen onbekende back-benchers ging stemmen. De Politicus van het Jaar leed een aantal jaren een zieltogend bestaan. RTL 5 probeerde het even, Intermediair kwam met `de meest geciteerde politicus van het jaar' en RTL4 nam in het programma Neerlands Trots (beste acteur, beste soapster, beste artiest) een categorie beste politicus op. Dat werd in 2002 Wim Kok. Overigens leidde een eerdere poging van RTL om de verkiezing van beste politicus naar zich toe te trekken in 1995 tot een relletje. Toenmalig CDA-fractievoorzitter Enneüs Heerma was onder valse voorwendselen naar de studio gelokt om daar zonder zijn medeweten te worden uitgeroepen tot slechtste politicus van het jaar. Toen Heerma dat vernam – hij zat al bij de schmink – verliet hij boos de studio, de geruststellende woorden van Frits Bolkestein ten spijt. Die was ook al eens tot slechtste politicus uitgeroepen, maar was later tot beste verklaard. Vorig jaar werd LPF'er Joao Varela door de parlementaire pers uitgeroepen tot slechtste politicus, en hij ging daartegen in beroep. Radio 1 twijfelt naar verluidt nog of deze categorie dit jaar gehandhaafd blijft.

Vorig jaar was het VVD-fractievoorzitter Jozias van Aartsen die door de parlementair journalisten werd uitgeroepen tot politicus van het jaar 2003. Hij werd geroemd om zijn onbevangen manier van debatteren. Maar zoals dat wel vaker gaat met politici: what goes up, must come down. Afgelopen jaar werd de Politicus van het Jaar Van Aartsen regelmatig als `politieke brekebeen' getypeerd. Zijn onberekenbaarheid werd steeds meer ervaren als een risico voor het voortbestaan van de coalitie, zo klonk het bij CDA en D66. En juist afgelopen weekend werd Van Aartsen door de top van zijn eigen VVD afgehouden van het door hem begeerde politiek leiderschap. Hij moest genoegen nemen met de titel `politiek aanvoerder'.

Dit jaar kan Van Aartsen in de herkansing: Radio 1 en het Algemeen Dagblad organiseren weer een verkiezing. Het Algemeen Dagblad had ook vorig jaar al een verkiezing, waarbij de lezers van de krant bepalen wie de beste en de slechtste politicus wordt. Dat zorgde voor nogal wat verwarring. Premier Balkenende en PvdA-leider Bos werden eerste en tweede in de categorie slechtste politicus. Maar Bos gooide tevens hoge ogen in de categorie beste politicus. En zo gaat Bos sindsdien door het leven met de kwalificaties ,,verfrissend, eerlijk, geloofwaardig, integer, genuanceerd, recht door zee, menselijk, vlot, bevlogen, leuk, aardig en spontaan' en tegelijkertijd vindt de AD-lezer hem een ,,gladjanus, draaikont, achterbaks, bedrieger, softie, Den Uyliaanse demagoog en gevaarlijke populist'.

In de Haagse wandelgangen wordt druk gespeculeerd wie de volgende winnaars worden. De lezers van het AD zullen waarschijnlijk voor Ayaan Hirsi Ali of Geert Wilders kiezen, zoals tv-kijkers onlangs Pim Fortuyn tot Grootste Nederlander Aller Tijden uitriepen. In de huidige tijden van `verwarring' na de moord op de cineast Theo van Gogh doet Wilders het goed in de peilingen en is Hirsi Ali, die ook vorig jaar hoog scoorde, ondergedoken. In journalistenkringen is vooral André Rouvoet opgevallen. Hij reageerde als een van de weinige politici betrekkelijk rustig op de verwarring die in Nederland heeft toegeslagen na de moord op de cineast, zo menen collega's. Maar speculaties tellen niet, net zomin als peilingen. Nog drie weken geduld, dan wordt duidelijk wie het stokje overneemt van Van Aartsen.

Maar morgenavond is reeds bekend wie de Europeaan van het jaar wordt. Spannende tijden dus voor Frits Bolkestein en Johanna Boogaard. Zij figureren als enige twee Nederlanders op de shortlist van in totaal vijftig personen die voor deze in Brusselse kringen prestigieuze titel in aanmerking komen.

De vorige week vertrokken Europees commissaris Frits Bolkestein is genomineerd vanwege zijn niet aflatende activiteiten om van Europa een echte vrije markt te maken. Vooral zijn ,,verfrissend heldere taal' wordt geroemd.

De eveneens reeds van het Europees toneel verdwenen Nederlandse ex-europarlementarier Johanna Boogaard, in D66-kringen beter bekend als `Jopie', is op de kandidatenlijst terecht gekomen wegens haar rol in de strijd tegen de Amerikanen bij het beschermen van privacygegevens van mensen die naar de Verenigde Staten vliegen. Met Boogaard vond een meerderheid van het Parlement dat de Amerikanen in het kader van de strijd tegen het terrorisme veel te veel persoonlijke details opeisten. Daardoor sneuvelde een akkoord hierover dat de Europese Commissie en de Europese ministers sloten met de VS.

Tijdens een ons-kent-ons black-tie galabijeenkomst in het Egmont Paleis in Brussel zal morgenavond de winnaar van de politieke variant op het Eurovisie-songfestival worden geopenbaard. De afgelopen weken hebben de lezers van het in Brussel zeer intensief gelezen weekblad European Voice hun stem kunnen uitbrengen. Er kon gekozen worden in verschillende subcategoriën: Europees Commissaris van het jaar, Europees parlementarier van het jaar, Europees staatsman van het jaar, Europees zakenman van het jaar etc. Daaruit komt dan uiteindelijk de Europeaan van het jaar bovendrijven.

De concurrentie voor Bolkestein en Boogaard is zwaar. Andere commissarissen op de lijst zijn bijvoorbeeld Günter Verheugen, die de dit jaar voltooide uitbreiding van de Unie met tien landen op zijn naam kan schrijven. Dan is er nog de Fransman Pascal Lamy die een doorbrak wist te bereiken in de besprekingen over de wereldhandel.

Boogaard moet het opnemen tegen maar liefst vier Duitsers, waaronder twee fractievoorzitters: Groenen-leider Daniël Cohn-Bendit en de voorman van de christen-democraten Hans-Gert Pöttering. Maar wie weet: én enige vrouw én enige niet-Duitser kan in dit geval een pre zijn.

Aardig detail nog: één van de drie sponsors van dit Europese festijn is het oer-Amerikaanse Coca Cola.

De Tweede Kamer debatteert deze week over de begrotingen van Algemene Zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. Dinsdag houdt de Kamer een spoeddebat over de onopgehelderde dood van de Indonesische activist Munir.

Rectificatie

Politicus van het Jaar

In de rubriek Retour Brussel-Den Haag (19 november, pagina 2) staat dat de uitslag van de verkiezing tot Politicus van het Jaar op 20 december via Radio 1 bekend wordt. Dit gebeurt op zondag 19 december.