Oost-Oekraïne dreigt zich af te scheiden

Oekraïne stevent af op een scheuring tussen het nationalistische westen van het land en het pro-Russische oosten. Twee regio's dreigden zich gisteren los te maken uit Oekraïne. Zowel president Koetsjma als EU-coördinator Solana noemde vandaag een breuk van Oekraïne ,,onaanvaardbaar''.

Met oplopende spanning werd aan het begin van de middag gewacht op een uitspraak van het Hooggerechtshof over de geldigheid van de presidentsverkiezingen van een week geleden.

Het Hooggerechtshof moet zich vandaag uitspreken over de klachten die de oppositie heeft ingediend over fraude bij de verkiezingen. De hoogste rechtbank van het land kan de verkiezingen in hun geheel ongeldig verklaren of besluiten tot een hertelling van de stemmen in kiesdistricten waar is gefraudeerd. Het kan ook beslissen dat de klachten over fraude niet terecht zijn en dat premier Viktor Janoekovitsj, volgens de centrale kiescommissie de winnaar van de verkiezingen, president moet worden. In dat laatste geval staat niets de beëdiging van de pro-Russische Janoekovitsj meer in de weg.

Het Oekraïense parlement verklaarde zaterdag de verkiezingen ongeldig wegens de fraude. De uitspraak was symbolisch, want het parlement kan de uitslag van de verkiezingen niet annuleren of nieuwe verkiezingen uitschrijven. Het parlement hekelde de centrale kiescommissie, omdat zij premier Janoekovitsj tot winnaar uitriep voordat de klachten over fraude die waren ingediend door diens rivaal Viktor Joesjtsjenko waren behandeld.

Gisteren hebben tot twee keer toe vertegenwoordigers van Oost-Oekraïense regio's – waar Janoekovitsj zijn machtsbasis heeft – gedreigd met op autonomie of zelfs separatisme gerichte maatregelen als Janoekovitsj geen president wordt. In aanwezigheid van Janoekovitsj stemden in Donetsk regionale leiders unaniem voor een referendum, op 5 december, over regionale autonomie en de uitroeping van een aparte republiek binnen een Oekraïense federatie – hoewel de Oekraïense grondwet daarin niet voorziet.

Janoekovitsj zei tegen het initiatief te zijn. Hij riep de aanhangers van zijn rivaal Joesjtsjenko op hun eis van nieuwe verkiezingen te laten vallen. ,,We staan op de rand van een ramp. Als de eerste druppel bloed vloeit, zijn we niet meer in staat het tot staan te brengen'', aldus Janoekovitsj.

In Odessa namen drieduizend mensen unaniem een resolutie aan waarin ze aankondigden hun regio van Oekraïne af te scheiden als Joesjtsjenko tot winnaar van de verkiezingen wordt uitgeroepen. De afgescheiden regio zou zich in dat geval uitroepen tot onafhankelijke republiek.