Manon Lescaut in een tornado

Het afscheid van Edo de Waart na vijftien jaar als chef-dirigent bij het Radio Filharmonisch Orkest verloopt in fasen. Zaterdag dirigeerde De Waart in de Matinee een concertante uitvoering van Puccini's opera Manon Lescaut. Zijn laatste concerten leidt hij vrijdag in Utrecht, zaterdag in Rotterdam en zondagmorgen in Amsterdam.

Manon Lescaut was een daverende affaire, een typische opera-Matinee waarbij het publiek na afloop weer eens met applaus, ovaties en gestamp antwoordde op een ongekend luide uitvoering van Puccini's opera.

Het stuk over de tragisch aflopende liefde van Manon Lescaut, die een rijke minnaar inruilt voor de hartstochtelijke Des Grieux, is hier maar zelden te horen of te zien. Niettemin kondigt Puccini's populaire latere werk (La bohème, Tosca en zelfs Turandot) zich daarin voortdurend aan, in soms vrijwel letterlijk dezelfde dramatische en muzikale situaties.

In de half geacteerde en in de titelrol zelfs gekostumeerde uitvoering, pakte Hugh Smith (Des Grieux) dan ook al snel de hand van Charlotte Margiono (Manon Lescaut) alsof hij in La bohème begon aan zijn aria Che gelida manina (Wat een koude handjes). De Amerikaan Smith heeft de mega-kleerkastgestalte van een archetypische he-man. Naast hem leek de rijzige Margiono ook vocaal een klein meisje dat zich in de laatste zielige acte aan zijn borst kon drukken.

Margiono's Sola, perduta, abbandonata (Alleen, verloren, verlaten), de sterfscène van de verbannen Manon in de Amerikaanse woestijn, was in de nogal schuchter geprofileerde rol een treurig, in zichzelf gekeerd complement van de overdonderend luide extravertie waarmee Smith zijn ongeremde passie etaleerde. Sinds hij vijf jaar geleden bij de Nederlandse Opera gunstig opviel als Cavaradossi in Tosca heeft Smith zich spectaculair ontwikkeld tot een tornado-tenor met klaroenachtige helderheid en ouderwetse Italianità, compleet met snikjes.

De Waart begon met het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor ook al buitengewoon uitbundig. Zangers als Franco Vassalo (Lescaut), Felipe Morace (Geronte) en Pascal Pittie (Edmondo) verbleekten helaas wat in dit ongebalanceerde geweld, maar dat kan in de opname die Radio 4 morgen uitzendt beter uitvallen. Edmondo's madrigaal en de dansles van Manon klonken terecht bescheidener en vanaf het kamermuzikale begin van het intermezzo dat de laatste twee heftige actes inleidt werden gevoel en intensiteit minder verward met pure luidheid.

Concert: Manon Lescaut van G. Puccini door Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor en solisten o.l.v. Edo de Waart. Gehoord: 27/11 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 30/11 20.02 uur.